Soru:
"Oğluna yeni bir bilgisayar aldı." cümlesindeki "bilgisayar" kelimesi küçük ünlü uyumuna uyar mı? Adım adım analiz ediniz.
Çözüm:
💡 Birleşik veya alıntı bir kelime olan "bilgisayar"ı hece hece inceleyelim.
- ➡️ 1. Adım: Hecelere Ayırma
Kelime: bil-gi-sa-yar şeklinde dört heceden oluşur.
- ➡️ 2. Adım: Hecelerdeki Ünlüleri Belirleme
- 1. Hece: bil → Ünlü: i (düz, dar)
- 2. Hece: gi → Ünlü: i (düz, dar)
- 3. Hece: sa → Ünlü: a (düz, geniş)
- 4. Hece: yar → Ünlü: a (düz, geniş)
- ➡️ 3. Adım: Kuralı Uygulama
Kural Hatırlatması: İlk hece düz ise (i), sonrakiler de düz olmalı; yuvarlak ise, sonrakiler dar-yuvarlak (u,ü) veya düz-geniş (a,e) olmalı.
- 1. Hece: i (düz). Bu, sonraki tüm hecelerin de düz ünlü (a, e, ı, i) olmasını gerektirir.
- 2. Hece: i (düz) → ✅ Uyumlu.
- 3. Hece: a (düz) → ✅ Uyumlu.
- 4. Hece: a (düz) → ✅ Uyumlu.
✅ Sonuç: "Bilgisayar" kelimesi, tüm heceleri düz ünlülerden oluştuğu için küçük ünlü uyumuna uyar. Bu, alıntı olmasına rağmen kurala uyan kelimelere bir örnektir.