Soru:
Aşağıdaki kelimeleri inceleyiniz. Hangisi/hangileri küçük ünlü uyumu kuralına uymaz?
I. televizyon
II. komşuluk
III. merdiven
IV. kömürlük
Çözüm:
💡 Her bir kelimeyi tek tek inceleyelim ve kuralları uygulayalım.
- ➡️ I. televizyon: "te-le-viz-yon"
- 1. Hece: "te" → Ünlü e (Düz). Kural: Sonraki heceler düz olmalı.
- 2. Hece: "le" → Ünlü e (Düz). Uyumlu.
- 3. Hece: "viz" → Ünlü i (Düz). Uyumlu.
- 4. Hece: "yon" → Ünlü o (Yuvarlak!). İlk hece düz olduğu için sonraki hecelerde yuvarlak ünlü olamaz. UYMAZ.
- ➡️ II. komşuluk: "kom-şu-luk"
- 1. Hece: "kom" → Ünlü o (Yuvarlak). Kural: Sonraki heceler dar yuvarlak (u,ü) veya geniş düz (a,e) olmalı.
- 2. Hece: "şu" → Ünlü u (Dar yuvarlak). Uyumlu.
- 3. Hece: "luk" → Ünlü u (Dar yuvarlak). Uyumlu.
- UYAR.
- ➡️ III. merdiven: "mer-di-ven"
- 1. Hece: "mer" → Ünlü e (Düz). Kural: Sonraki heceler düz olmalı.
- 2. Hece: "di" → Ünlü i (Düz). Uyumlu.
- 3. Hece: "ven" → Ünlü e (Düz). Uyumlu.
- UYAR.
- ➡️ IV. kömürlük: "kö-mür-lük"
- 1. Hece: "kö" → Ünlü ö (Yuvarlak). Kural: Sonraki heceler dar yuvarlak (u,ü) veya geniş düz (a,e) olmalı.
- 2. Hece: "mür" → Ünlü ü (Dar yuvarlak). Uyumlu.
- 3. Hece: "lük" → Ünlü ü (Dar yuvarlak). Uyumlu.
- UYAR.
✅ Sonuç: Verilen kelimelerden sadece I. televizyon küçük ünlü uyumuna uymaz.