6. sınıf Canlılarda Sistemler konu anlatımı

Örnek 17 / 24
Soru:

Bir insanın kan dolaşımı sistemi ile ilgili aşağıdaki bilgiler verilmiştir:

  • Oksijence zengin kanı vücuda taşır.
  • Oksijence fakir kanı akciğerlere taşır.
  • Kanın pompalanmasını sağlayan dört odacıklı bir organa sahiptir.

Buna göre, Büyük Kan Dolaşımı ve Küçük Kan Dolaşımı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A) Büyük dolaşım, sol karıncıktan başlar, sağ kulakçıkta biter.
B) Küçük dolaşım, sağ karıncıktan başlar, sol kulakçıkta biter.
C) Her iki dolaşım da aynı anda başlar ve biter.
D) Büyük dolaşımda kan, oksijence fakirleşir.

Çözüm:

💡 Soruyu çözmek için insandaki çift dolaşım sistemini hatırlamalıyız.

  • ➡️ Büyük Kan Dolaşımı: Sol karıncık → Aort → Vücut atardamarları → Kılcal damarlar (Oksijen ve besin dokulara verilir, Karbondioksit ve atıklar kana geçer) → Vücut toplardamarları → Alt ve Üst Ana Toplardamar → Sağ kulakçık. Yani oksijence zengin kan, vücutta kullanıldığı için fakirleşir.
  • ➡️ Küçük Kan Dolaşımı (Akciğer Dolaşımı): Sağ karıncık → Akciğer atardamarı → Akciğer kılcal damarları (Burada kandaki CO₂ atılır, O₂ alınır) → Akciğer toplardamarı → Sol kulakçık. Yani oksijence fakir kan, akciğerde temizlenerek zenginleşir.

Şıkları inceleyelim:
A) Büyük dolaşım, sol karıncıktan başlar, sağ kulakçıkta biter. ✅ DOĞRU.
B) Küçük dolaşım, sağ karıncıktan başlar, sol kulakçıkta biter. ✅ DOĞRU. Ancak soru "hangisi doğrudur" dediği ve tek bir cevap beklediği için en kapsamlı ve hatasız ifadeyi seçmeliyiz. A şıkkı Büyük dolaşımın tam tanımıdır.
C) Her iki dolaşım da aynı anda başlar ve biter. ❌ YANLIŞ. Kalp atışıyla birlikte çalışırlar ama başlangıç ve bitiş noktaları farklıdır.
D) Büyük dolaşımda kan, oksijence fakirleşir. ✅ DOĞRU. Ancak bu bir sonuçtur, dolaşımın tanımı değildir. Sorunun kökü "başlar ve biter" ile ilgili olduğundan en doğru cevap A'dır.

✅ Sonuç: En net ve hatasız tanım A şıkkında verilmiştir. Cevap A'dır.