🚀 Online Kendi Sınavını Oluştur ve Çöz!

10. sınıf kimya 2. dönem 2. yazılı Çözümlü örnek Sorular ve cevapları

Örnek 01 / 42
Soru:
İdeal gaz yasası ($P \cdot V = n \cdot R \cdot T$) oluşturulurken gazların fiziksel özelliklerini belirleyen dört temel değişken arasındaki ilişkiler esas alınır. Gaz yasaları ve bu yasaların ifade ettiği ilişkilerle ilgili olarak verilen aşağıdaki yargılardan hangisi hatalıdır?
A) Boyle Yasası'na göre; belirli bir miktar gazın sabit sıcaklıkta hacmi, uygulanan basınç ile ters orantılıdır ($P \propto 1/V$).
B) Charles Yasası'na göre; sabit basınç altındaki belirli bir miktar gazın hacmi, mutlak sıcaklığı ile doğru orantılıdır ($V \propto T$).
C) Gay-Lussac Yasası'na göre; sabit hacimdeki belirli bir miktar gazın basıncı, mutlak sıcaklığı ile doğru orantılıdır ($P \propto T$).
D) Avogadro Yasası'na göre; aynı sıcaklık ve basınç koşullarında gazların hacimleri, mol sayıları ile ters orantılıdır ($V \propto 1/n$).
E) İdeal gaz denklemi, bu temel gaz yasalarının tümevarımsal bir yaklaşımla birleştirilmesi sonucu ortaya çıkar.
Doğru Cevap: D

✍️ Çözüm:

İdeal gaz denkleminin ($P \cdot V = n \cdot R \cdot T$) oluşturulma sürecinde temel gaz yasaları şu şekilde özetlenir:

1. Boyle Yasası: Gazın mol sayısı ($n$) ve sıcaklığı ($T$) sabitken, basınç ($P$) ile hacim ($V$) ters orantılıdır ($V \propto 1/P$). Yani hacim azaldıkça birim yüzeye yapılan çarpma sayısı artacağından basınç artar.

2. Charles Yasası: Gazın mol sayısı ($n$) ve basıncı ($P$) sabitken, hacim ($V$) ile mutlak sıcaklık ($T$) doğru orantılıdır ($V \propto T$). Sıcaklık arttıkça gaz taneciklerinin hızı ve kabın çeperine uyguladığı kuvvet artar, basıncı sabit tutmak için hacim genişler.

3. Avogadro Yasası: Sabit basınç ($P$) ve sıcaklık ($T$) koşullarında, gazın hacmi ($V$) ile mol sayısı ($n$) doğru orantılıdır ($V \propto n$). Bu yasaya göre, gazın miktarı arttıkça kapladığı alan da aynı oranda artar. Ancak D seçeneğinde bu ilişkinin ters orantılı olduğu belirtilmiştir, bu ifade yanlıştır.

4. Gay-Lussac Yasası: Gazın mol sayısı ($n$) ve hacmi ($V$) sabitken, basınç ($P$) ile mutlak sıcaklık ($T$) doğru orantılıdır ($P \propto T$).

Bu üç temel orantı ($V \propto 1/P$, $V \propto T$ ve $V \propto n$) birleştirildiğinde $V \propto \frac{n \cdot T}{P}$ ifadesine ulaşılır. Buradan içler dışlar çarpımı yapılarak ve bir orantı sabiti ($R$) eklenerek $P \cdot V = n \cdot R \cdot T$ ideal gaz denklemi türetilir.