Soru: Osmanlı Devleti'nin kısa sürede büyümesinde etkili olan faktörlerden hangisi diğerlerine göre daha az etkilidir?
A) Merkeziyetçi yönetim anlayışı
B) Coğrafi konum avantajı
C) Balkanlardaki siyasi boşluk
D) Güçlü donanmaya sahip olması
E) Hoşgörülü (İstimalet) politika
Çözüm: Osmanlı Devleti'nin kısa sürede büyümesinde merkeziyetçi yönetim anlayışı, coğrafi konum avantajı, Balkanlardaki siyasi boşluk ve hoşgörülü politika önemli rol oynamıştır. Ancak, ilk dönemlerde güçlü bir donanmaya sahip olmaması büyüme hızını diğer faktörler kadar etkilememiştir. Donanma, özellikle deniz aşırı fetihler için daha sonraki dönemlerde önem kazanmıştır. Bu nedenle cevap D seçeneğidir.
