Soru:
İnsan kalbinin yapısı ve kan dolaşımı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Sol karıncıktan pompalanan kan, aort atardamarı aracılığıyla vücuda dağıtılır.
B) Kalbin sağ kulakçığına kirli kan, akciğer toplardamarları ile gelir.
C) Kalbin dört odacığı bulunur: iki kulakçık ve iki karıncık.
D) Kulakçıklar kasıldığında kan karıncıklara dolar; karıncıklar kasıldığında ise kan atardamarlara pompalanır.
E) Kalp kası, koroner damarlar aracılığıyla kendi besin ve oksijen ihtiyacını karşılar.
Doğru Cevap: B
✍️ Çözüm:Bu soru, insan kalbinin yapısı, odacıkları ve kanın dolaşım yolu hakkındaki temel bilgileri ölçmektedir.
Her seçeneği tek tek değerlendirelim:
- [A] Sol karıncıktan pompalanan kan, aort atardamarı aracılığıyla vücuda dağıtılır. Bu ifade doğrudur. Sol karıncık, oksijence zengin (temiz) kanı yüksek basınçla aort atardamarına pompalar ve bu kan tüm vücuda dağıtılır. Bu, büyük dolaşımın başlangıcıdır.
- [B] Kalbin sağ kulakçığına kirli kan, akciğer toplardamarları ile gelir. Bu ifade yanlıştır. Kalbin sağ kulakçığına kirli (oksijence fakir) kan, vücuttan gelen üst ana toplardamar ve alt ana toplardamar ile gelir. Akciğer toplardamarları ise akciğerlerden oksijence zengin (temiz) kanı kalbin sol kulakçığına getirir. Dolayısıyla, sağ kulakçığa kirli kanın akciğer toplardamarları ile geldiği bilgisi hatalıdır.
- [C] Kalbin dört odacığı bulunur: iki kulakçık ve iki karıncık. Bu ifade doğrudur. İnsan kalbi, üstte sağ ve sol kulakçıklar (atriyumlar) ve altta sağ ve sol karıncıklar (ventriküller) olmak üzere toplam $4$ odacıktan oluşur.
- [D] Kulakçıklar kasıldığında kan karıncıklara dolar; karıncıklar kasıldığında ise kan atardamarlara pompalanır. Bu ifade doğrudur. Kalbin çalışma döngüsünde (kardiyak döngü), kulakçıklar kasılarak (sistol) kanı gevşemiş haldeki karıncıklara iter. Ardından karıncıklar kasılarak kanı atardamarlara (sağ karıncık akciğer atardamarına, sol karıncık aort atardamarına) pompalar.
- [E] Kalp kası, koroner damarlar aracılığıyla kendi besin ve oksijen ihtiyacını karşılar. Bu ifade doğrudur. Kalp kası (miyokard), vücuttaki diğer dokular gibi kanla beslenir. Bu beslenme, aorttan ayrılan koroner atardamarlar ve koroner toplardamarlar aracılığıyla gerçekleşir. Kalp içindeki kan, kalp kasını doğrudan beslemez.
Sonuç olarak, B seçeneğindeki ifade hatalıdır.