Bir metnin konusu, o metnin neyden bahsettiği ile ilgilidir. Konuyu bulmak için kendimize "Bu metin ne anlatıyor?" sorusunu sorarız. Konu genellikle birkaç kelimeyle ifade edilebilir.
Örnek:
"Ayşe, her sabah erkenden kalkar, kahvaltısını yapar ve okula gider. Okulda derslerine çok çalışır ve öğretmenini dikkatle dinler. Öğleden sonra arkadaşlarıyla oyun oynar ve akşam yemeğinden sonra ödevlerini yapar."
Bu metnin konusu: Ayşe'nin günlük hayatı.
Bir metnin ana fikri, o metnin bize vermek istediği mesajdır. Ana fikir, metnin yazılma amacıdır. Konudan daha geniş ve daha kapsamlıdır.
Örnek:
"Tembel karınca bütün yaz uyumuş, kış gelince yiyecek bulamamış. Çalışkan karınca ise bütün yaz çalışmış, kış için yiyecek biriktirmiş ve rahat bir kış geçirmiş."
Bu metnin ana fikri: Çalışmak, zor zamanlar için hazırlıklı olmak önemlidir.
Metin: "Ormanlar, dünyamızın akciğerleridir. Ağaçlar, havayı temizler ve oksijen üretir. Ormanlarda birçok hayvan yaşar ve ormanlar, su kaynaklarını korur."
Metin: "Kediler, sevimli ve oyuncu hayvanlardır. İnsanlarla iyi arkadaşlık kurarlar ve evlerimizi neşelendirirler. Kediler, aynı zamanda çok temiz hayvanlardır ve kendi bakımlarını yapabilirler."