Enzimler, vücudumuzdaki ve diğer canlılardaki kimyasal tepkimeleri hızlandıran özel proteinlerdir. Tıpkı bir anahtarın sadece belirli bir kilidi açması gibi, her enzim de sadece belirli bir tepkimeyi gerçekleştirir. Ancak enzimlerin ne kadar hızlı ve etkili çalıştığı, bazı faktörlere bağlıdır. Gelin, bu faktörlere yakından bakalım:
Sıcaklık arttıkça, moleküllerin hareket enerjisi artar. Bu durum, enzim ve substratın daha sık çarpışmasına ve tepkimenin hızlanmasına yol açar. Ancak, sıcaklık çok yükseldiğinde enzimlerin yapısı bozulmaya başlar. Bu duruma denatürasyon denir. Denatürasyon, enzimin üç boyutlu yapısının değişmesi ve aktif bölgesinin bozulması anlamına gelir. Bu nedenle, denatüre olmuş bir enzim substrata bağlanamaz ve tepkimeyi gerçekleştiremez.
pH, bir çözeltinin asidik veya bazik olma derecesini gösterir. Enzimlerin yapısındaki amino asitlerin yan zincirleri, pH değişikliklerine duyarlıdır. Optimum pH'tan uzaklaşıldığında, bu yan zincirlerin yükleri değişebilir ve enzimin üç boyutlu yapısı bozulabilir. Bu durum, enzimin aktif bölgesinin şeklini değiştirebilir ve substrata bağlanmasını engelleyebilir.
substrate konsantrasyonu arttıkça, enzimlerin aktif bölgelerine bağlanan substrat moleküllerinin sayısı da artar. Bu durum, reaksiyon hızının artmasına neden olur. Ancak, belli bir noktadan sonra enzimlerin tüm aktif bölgeleri substratla dolmuştur. Bu noktaya doygunluk noktası denir. Doygunluk noktasından sonra substrate konsantrasyonunu arttırmak, reaksiyon hızını daha fazla arttırmaz.
inhibitorler, enzimlerin aktivitesini azaltan veya tamamen durduran maddelerdir. İki tür inhibitör vardır: rekabetçi inhibitörler ve rekabetçi olmayan inhibitörler.
