Merhaba gençler! Biyoloji maceramızda bugün genetik dünyasına doğru bir yolculuğa çıkıyoruz. Bu yolculukta, heterozigot, homozigot, baskınlık ve çekiniklik gibi kavramları keşfedeceğiz. Hazırsanız, başlayalım!
Gen, bir canlının özelliklerini belirleyen DNA üzerindeki özel bölgelerdir. Her bir özelliğimiz (göz rengimiz, saç şeklimiz vb.) için genlerimizden bir çift taşırız. Bu çiftin bir üyesi annemizden, diğeri ise babamızdan gelir.
Bir genin farklı varyasyonlarına alel denir. Örneğin, göz rengi geni için mavi göz aleli ve kahverengi göz aleli olabilir. Her birimiz, her gen için iki alel taşırız.
Genotip, bir bireyin genetik yapısıdır, yani sahip olduğu alellerin kombinasyonudur. Fenotip ise, genotipin etkisiyle ortaya çıkan gözlemlenebilir özelliklerdir. Örneğin, genotipiniz kahverengi göz alelleri içeriyorsa, fenotipiniz kahverengi gözlü olmaktır.
İşte bugünkü konumuzun kahramanları!
Heterozigot durumda hangi alelin özelliğinin görüleceğini belirleyen kavramlardır.
Örneğin, kahverengi göz aleli (B) mavi göz aleline (b) baskınsa, Bb genotipine sahip bir birey kahverengi gözlü olacaktır. Çünkü baskın olan kahverengi göz aleli, mavi göz alelinin etkisini maskeler.
Bir bitkide mor çiçek rengi (M), beyaz çiçek rengine (m) baskındır. Heterozigot genotipe sahip bir bitkinin (Mm) kendi kendine döllenmesi sonucu oluşacak yavruların genotip ve fenotip oranları nelerdir?
Çözüm:
Öncelikle çaprazlamayı yapalım: Mm x Mm
Oluşabilecek genotipler: MM, Mm, Mm, mm
Umarım bu bilgiler, genetik aleminin kapılarını aralamanıza yardımcı olmuştur. Bir sonraki derste görüşmek üzere, bilimle kalın!
