📐 2026 TYT: Çemberde Döndürme ile Uzunluk İlişkisi Nasıl Korunur?
Çemberde döndürme, geometride şekilleri hareket ettirirken bazı özelliklerin değişmeden kalmasını sağlayan önemli bir işlemdir. Özellikle uzunluk ilişkilerinin korunması, birçok problemde işimize yarar. Bu yazıda, çemberde döndürme işlemini ve uzunluk ilişkisinin nasıl korunduğunu inceleyeceğiz.
🔄 Döndürme Nedir?
Döndürme, bir şekli belirli bir merkez etrafında, belirli bir açıyla hareket ettirme işlemidir. Bu işlem sırasında şeklin boyutu veya biçimi değişmez, sadece konumu değişir.
- 📍 Döndürme Merkezi: Şeklin etrafında döndüğü sabit nokta.
- 📐 Döndürme Açısı: Şeklin ne kadar döneceğini belirten açı.
- 🧭 Döndürme Yönü: Döndürmenin saat yönünde mi, yoksa saat yönünün tersine mi olduğunu belirtir.
📏 Uzunluk İlişkisi Neden Korunur?
Döndürme bir tür eşleme (congruence) işlemidir. Eşleme işlemlerinde şekillerin boyutları ve açıları değişmez. Bu nedenle, bir çemberi döndürdüğümüzde üzerindeki noktalar arasındaki uzaklıklar (yani uzunluklar) da korunur.
- 📏 Eşleme: İki şeklin aynı boyut ve biçime sahip olması durumudur. Döndürme, öteleme ve yansıma gibi işlemler eşleme işlemleridir.
- 📐 Uzunluk Korunumu: Döndürme işleminde, şeklin üzerindeki herhangi iki nokta arasındaki mesafe değişmez.
🤔 Örnek Soru ve Çözümü
Soru: Yarıçapı 5 cm olan bir çember, merkezi etrafında 90 derece döndürülüyor. Çember üzerindeki A ve B noktaları arasındaki uzaklık döndürmeden önce 6 cm ise, döndürmeden sonra bu uzaklık kaç cm olur?
Çözüm:
Döndürme işlemi uzunlukları koruduğu için, A ve B noktaları arasındaki uzaklık döndürmeden sonra da aynı kalır.
- 📐 Adım 1: Döndürme işlemi uzunlukları değiştirmez.
- 📏 Adım 2: Başlangıçta A ve B arasındaki mesafe 6 cm idi.
- ✅ Sonuç: Döndürmeden sonra da A ve B arasındaki mesafe 6 cm olur.
Cevap: 6 cm
💡 İpuçları ve Püf Noktaları
* Döndürme sorularında, şeklin değişmediğini ve sadece konumunun değiştiğini unutmayın.
* Uzunluk, açı ve alan gibi özellikler döndürme işleminde korunur.
* Karmaşık sorularda, döndürme merkezini ve açısını belirleyerek işe başlayın.
📚 Ek Kaynaklar
* Geometri ders kitapları
* Online matematik platformları (Khan Academy, vb.)
* TYT hazırlık kitapları
🎯 Sonuç
Çemberde döndürme işlemi, geometride önemli bir araçtır. Uzunluk ilişkisinin korunması sayesinde birçok problemi kolayca çözebiliriz. Umarım bu yazı, 2026 TYT sınavına hazırlanan öğrenciler için faydalı olmuştur. Başarılar!
