🌍 2026 TYT Coğrafya: Kıvrım Dağları Nedir?
Kıvrım dağları, yer kabuğunu oluşturan levhaların yatay yönde sıkışması sonucu meydana gelen dağlardır. Bu sıkışma, genellikle iki levhanın birbirine doğru hareket etmesiyle oluşur. Bu hareket sonucunda, tortul kayaçlar (kumtaşı, kireçtaşı, kiltaşı gibi) sıkışır, bükülür ve yükselerek dağ sıralarını oluşturur.
⛰️ Kıvrım Dağlarının Oluşumu
Kıvrım dağlarının oluşum süreci oldukça uzun bir zaman dilimini kapsar. İşte bu sürecin temel aşamaları:
- 🧱 Tortulanma: Deniz, göl veya akarsu gibi ortamlarda, çeşitli materyaller (kum, kil, çakıl vb.) birikir. Bu birikim zamanla taşlaşarak tortul kayaçları oluşturur.
- 💪 Sıkışma: Yer kabuğu hareketleri sonucu, tortul kayaçlar yatay yönde büyük bir basınç altında kalır. Bu basınç, kayaçların esnek bir şekilde bükülmesine neden olur.
- 📈 Yükselme: Sıkışma ve bükülme sonucunda, kayaçlar yavaş yavaş yükselmeye başlar. Bu yükselme, milyonlarca yıl sürebilir ve sonunda dağ sıralarını oluşturur.
- 🔪 Aşınma: Dağlar oluştuktan sonra, su, rüzgar, buz gibi dış kuvvetler tarafından aşındırılır. Bu aşınma, dağların şeklini değiştirir ve vadiler, zirveler gibi farklı yer şekillerinin oluşmasına yol açar.
🏞️ Kıvrım Dağlarına Örnekler
Dünya üzerinde birçok önemli kıvrım dağı bulunmaktadır. İşte bazı örnekler:
- 🏔️ Alp Dağları: Avrupa'nın en yüksek ve en geniş dağ silsilesidir. İsviçre, Fransa, İtalya, Avusturya gibi ülkelerden geçer.
- ⛰️ Himalaya Dağları: Dünyanın en yüksek dağlarıdır. Everest Zirvesi de bu dağ silsilesinde yer alır. Çin, Hindistan, Nepal, Pakistan ve Butan topraklarında uzanır.
- ⛰️ Toros Dağları: Türkiye'nin güneyinde, Akdeniz kıyı şeridine paralel olarak uzanır.
- ⛰️ Kuzey Anadolu Dağları: Türkiye'nin kuzeyinde, Karadeniz kıyı şeridine paralel olarak uzanır.
❓ Kıvrım Dağları ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular
- ❓ Kıvrım dağları neden oluşur?
- Yer kabuğunu oluşturan levhaların yatay yönde sıkışması sonucu oluşur.
- ❓ Kıvrım dağları hangi kayaçlardan oluşur?
- Genellikle tortul kayaçlardan (kumtaşı, kireçtaşı, kiltaşı gibi) oluşur.
- ❓ Türkiye'deki kıvrım dağlarına örnekler nelerdir?
- Toros Dağları ve Kuzey Anadolu Dağları Türkiye'deki önemli kıvrım dağlarıdır.
