John Stuart Mill, faydacılık felsefesinin önemli isimlerinden biridir. Faydacılık, en basit haliyle, en çok sayıda insan için en çok mutluluğu hedefleyen bir etik teorisidir. Ancak Mill, haz kavramına farklı bir boyut getirerek, sadece miktarın değil, aynı zamanda kalitenin de önemli olduğunu savunmuştur.
Mill, tüm hazların aynı olmadığını, bazılarının diğerlerinden daha değerli olduğunu ileri sürer. Bu ayrımı yaparken, hazları iki kategoriye ayırır:
Mill'e göre, nitelikli hazlar insanı daha tatmin eder ve daha kalıcı bir mutluluk sağlar. Bir insan, basit bir zevkten tatmin olmaktansa, daha karmaşık ve zorlu bir uğraşın getirdiği tatmini tercih etmelidir. Çünkü nitelikli hazlar, insanın zihinsel kapasitesini geliştirir ve onu daha iyi bir insan yapar.
Mill bu durumu şöyle açıklar: "Tatmin olmuş bir domuz olmaktansa, tatmin olmamış bir insan olmak; tatmin olmuş bir budala olmaktansa, tatmin olmamış bir Sokrates olmak daha iyidir."
TYT Felsefe sınavında Mill'in nitelikli hazlar kavramı, etik ve ahlak felsefesi konuları içinde sıklıkla karşımıza çıkar. Bu kavramı anlamak, faydacılık felsefesini ve Mill'in düşüncelerini daha iyi kavramamızı sağlar. Sınavda bu konuyla ilgili gelebilecek sorular genellikle şunları içerir:
Unutmayın, felsefe sadece ezberlemek değil, anlamak ve düşünmektir. Mill'in nitelikli hazlar kavramı da, hayatımızı daha anlamlı kılmak için bize bir yol gösterir.
