⚖️ Ağırlık Merkezi Nedir?
Ağırlık merkezi, bir cismin kütlesinin toplandığı varsayılan noktadır. Yani, cismi tek bir noktadan desteklediğimizde dengede kalmasını sağlayan yerdir. Günlük hayatta birçok alanda karşımıza çıkar; bir kitabı parmağımızda dengede tutmaya çalışırken, bir binanın tasarımında veya bir sporcunun hareketlerinde...
🍎 Ağırlık Merkezini Bulma Yöntemleri
Ağırlık merkezini bulmak için birkaç farklı yöntem vardır. Bunlar, cismin şekline, kütle dağılımına ve karmaşıklığına göre değişir. İşte en pratik yöntemler:
🧱 Basit Geometrik Şekillerde Ağırlık Merkezi
Düzgün geometrik şekillerin ağırlık merkezini bulmak oldukça kolaydır.
- ⏺️ Çember: Tam merkez noktasıdır.
- 📏 Kare, Dikdörtgen: Köşegenlerin kesişim noktasıdır.
- 📐 Üçgen: Kenarortayların kesişim noktasıdır (ağırlık merkezi).
- 🛢️ Küre: Tam merkez noktasıdır.
- 🧊 Küp: Cisim köşegenlerinin kesişim noktasıdır.
🧮 Parçalara Ayrılmış Cisimlerde Ağırlık Merkezi
Eğer cisim, basit geometrik şekillerden oluşuyorsa, her bir parçanın ağırlık merkezini ayrı ayrı bulup, sonra bu ağırlık merkezlerinin bileşkesini alarak tüm cismin ağırlık merkezini bulabiliriz.
*
Adım 1: Cisimleri parçalara ayırın ve her bir parçanın ağırlık merkezini bulun.
*
Adım 2: Her bir parçanın ağırlığını (veya kütlesini) belirleyin.
*
Adım 3: Ağırlık merkezlerinin koordinatlarını ve ağırlıklarını kullanarak aşağıdaki formülü uygulayın:
$X_{ağırlık merkezi} = \frac{m_1x_1 + m_2x_2 + ... + m_nx_n}{m_1 + m_2 + ... + m_n}$
$Y_{ağırlık merkezi} = \frac{m_1y_1 + m_2y_2 + ... + m_ny_n}{m_1 + m_2 + ... + m_n}$
Burada:
* $m_i$: Her bir parçanın kütlesi
* $x_i$, $y_i$: Her bir parçanın ağırlık merkezinin koordinatları
🧵 İple Asma Yöntemi
Düzgün olmayan şekillere sahip cisimlerin ağırlık merkezini bulmak için pratik bir yöntemdir.
- 📍 Cisim farklı noktalardan iple asılır.
- 📏 Her asılışta ipin uzantısı çizilir.
- 🎯 Çizgilerin kesiştiği nokta, ağırlık merkezini gösterir.
💡 Örnek Soru Çözümü
Soru: Kütleleri sırasıyla 2 kg ve 3 kg olan iki cisim, bir çubukla birbirine bağlanmıştır. Çubuğun ağırlığı önemsizdir. Cisimler arasındaki mesafe 1 metredir. Ağırlık merkezi, 2 kg'lık cisme ne kadar uzaklıktadır?
Çözüm:
* $m_1 = 2 kg$
* $m_2 = 3 kg$
* $x_1 = 0 m$ (2 kg'lık cismin konumu)
* $x_2 = 1 m$ (3 kg'lık cismin konumu)
$X_{ağırlık merkezi} = \frac{(2 kg * 0 m) + (3 kg * 1 m)}{2 kg + 3 kg} = \frac{3}{5} = 0.6 m$
Cevap: Ağırlık merkezi, 2 kg'lık cisme 0.6 metre uzaklıktadır.
🚀 2026 TYT Fiziğe Hazırlık İpuçları
* Temel kavramları iyi öğrenin.
* Bol bol soru çözerek pratik yapın.
* Farklı soru tiplerine aşina olun.
* Formülleri ezberlemek yerine anlamaya çalışın.
* Düzenli tekrar yapın.
Umarım bu bilgiler, 2026 TYT Fizik sınavında ağırlık merkezi sorularını kolaylıkla çözmenize yardımcı olur! Başarılar!
