Kaldırma kuvveti, bir sıvı veya gaz içerisine batırılan nesnelere uygulanan yukarı yönlü kuvvettir. Bu kuvvet, nesnenin ağırlığını dengeleyerek yüzmesini veya askıda kalmasını sağlar. TYT Fizik sınavında bu konuyla ilgili soruları çözmek için formülü doğru anlamak ve uygulamak çok önemlidir.
Bir cismi suya veya herhangi bir akışkana batırdığımızda, akışkanın cisme uyguladığı yukarı doğru itme kuvvetine kaldırma kuvveti denir. Bu kuvvet, cismin batan hacmi kadar yer değiştirdiği akışkanın ağırlığına eşittir.
Kaldırma kuvvetini hesaplamak için aşağıdaki formülü kullanırız:
\(F_k = V_{batan} \cdot d_{sıvı} \cdot g\)
Bir kenarı 20 cm olan küp şeklindeki bir tahta blok, yoğunluğu 800 \(kg/m^3\) olan bir sıvıya bırakılıyor. Tahta bloğun yarısı sıvıya batıyor. Buna göre, tahta bloğa etki eden kaldırma kuvveti kaç N'dir? (g = 10 \(m/s^2\))
Küpün bir kenarı 20 cm = 0.2 m'dir. Küpün hacmi \(V = (0.2 m)^3 = 0.008 m^3\)'tür. Yarısı battığı için batan hacim \(V_{batan} = 0.008 m^3 / 2 = 0.004 m^3\)'tür.
\(F_k = V_{batan} \cdot d_{sıvı} \cdot g\)
\(F_k = 0.004 m^3 \cdot 800 kg/m^3 \cdot 10 m/s^2\)
\(F_k = 32 N\)
Yani, tahta bloğa etki eden kaldırma kuvveti 32 N'dir.
Umarım bu bilgiler, 2026 TYT Fizik sınavında kaldırma kuvveti ile ilgili soruları çözerken size yardımcı olur. Başarılar!
