2026 TYT Fizik: Kırılma Kanunları ile İlgili Örnek Soru Çözümleri

Question

Kırılma kanunları ile ilgili örnek soru çözümlerine ihtiyacım var. Farklı türde soruları nasıl çözeceğimi ve nelere dikkat etmem gerektiğini görmek istiyorum.

Answer 1

🌈 Kırılma Kanunları: Işığın Dansı ve TYT Soru Çözümleri

Kırılma, ışığın bir ortamdan başka bir ortama geçerken hızının değişmesi sonucu yön değiştirmesidir. Bu olay, günlük hayatta pek çok yerde karşımıza çıkar. Gökkuşağı oluşumu, su dolu bir bardağa konulan kalemin kırık gibi görünmesi kırılma olayına örnektir. Şimdi, kırılma kanunlarını ve bu kanunlarla ilgili TYT'de çıkabilecek soru tiplerini inceleyelim.

💡 Kırılma Kanunları Nelerdir?

Kırılma olayını anlamak için iki temel kanunu bilmemiz gerekir:

• 📐 Gelme Açısı ve Kırılma Açısı: Gelen ışın, yüzeyin normali ve kırılan ışın aynı düzlemdedir. Gelme açısı ($\theta_1$) ve kırılma açısı ($\theta_2$) arasındaki ilişki Snell Yasası ile belirlenir.
• 🔍 Snell Yasası: Işığın bir ortamdan diğerine geçerken izlediği yolu belirler. Snell Yasası şu şekilde ifade edilir:
  
  $n_1 \cdot sin(\theta_1) = n_2 \cdot sin(\theta_2)$
  
  Burada:
  • $n_1$: 1. ortamın kırılma indisi
  • $\theta_1$: Gelme açısı
  • $n_2$: 2. ortamın kırılma indisi
  • $\theta_2$: Kırılma açısı

❓ Örnek Soru 1:

Hava ortamından suya ($\n_{su} = 1.33$) 30 derecelik açıyla gelen bir ışının kırılma açısı kaç derecedir? (sin(30) = 0.5)

1. A) 15
2. B) 22
3. C) 30
4. D) 45
5. E) 60

Çözüm: Snell Yasası'nı uygulayalım: $n_{hava} \cdot sin(\theta_{hava}) = n_{su} \cdot sin(\theta_{su})$ Havanın kırılma indisi yaklaşık olarak 1'dir. Bu durumda: $1 \cdot sin(30) = 1.33 \cdot sin(\theta_{su})$ $0.5 = 1.33 \cdot sin(\theta_{su})$ $sin(\theta_{su}) = \frac{0.5}{1.33} \approx 0.376$ $\theta_{su} \approx arcsin(0.376) \approx 22^\circ$ Doğru Cevap: B) 22

🧩 Örnek Soru 2:

Kırılma indisleri sırasıyla $n_1 = 1.0$ ve $n_2 = 1.5$ olan iki farklı ortama ışık ışını gönderiliyor. Gelme açısı 45 derece ise, kırılma açısı kaç derecedir? (sin(45) = $\frac{\sqrt{2}}{2}$)

1. A) 19.5
2. B) 28.1
3. C) 30.0
4. D) 35.2
5. E) 45.0

Çözüm: Snell yasasını uygulayalım: $n_1 \cdot sin(\theta_1) = n_2 \cdot sin(\theta_2)$ $1.0 \cdot sin(45) = 1.5 \cdot sin(\theta_2)$ $1.0 \cdot \frac{\sqrt{2}}{2} = 1.5 \cdot sin(\theta_2)$ $sin(\theta_2) = \frac{\sqrt{2}}{2 \cdot 1.5} = \frac{\sqrt{2}}{3}$ $\theta_2 = arcsin(\frac{\sqrt{2}}{3}) \approx 28.1^\circ$ Doğru Cevap: B) 28.1

📚 Ek Bilgiler ve İpuçları

* ✨ Kırılma indisi büyük olan ortamda ışık daha çok kırılır. * 🌈 Tam yansıma olayı, ışığın çok yoğun ortamdan az yoğun ortama geçerken belirli bir açıyla gelmesi durumunda gerçekleşir. * 📝 Soruları çözerken verilen değerlere dikkat edin ve Snell Yasası'nı doğru uyguladığınızdan emin olun. Umarım bu örnek soru çözümleri, kırılma kanunlarını daha iyi anlamanıza ve TYT sınavında başarılı olmanıza yardımcı olur!