🚀 2026 TYT Fizik: Sabit Hızlı Hareket Nedir?
Sabit hızlı hareket, fizikteki en temel hareket türlerinden biridir. Bir cismin hızı zamanla değişmiyorsa, yani sabit kalıyorsa, bu cisim sabit hızlı hareket yapıyor demektir. Günlük hayatta birçok örneğini görebiliriz: Düz bir yolda aynı hızla giden bir araba, sabit hızla akan bir nehir veya asansörün belirli katlar arasında sabit hızla hareket etmesi.
📏 Sabit Hızlı Hareketin Temel Özellikleri
- 🚗 Hız (v): Sabittir, yani zamanla değişmez.
- ⏱️ İvme (a): Sıfırdır, çünkü hız değişimi yoktur.
- 🛤️ Doğrusal Yol: Genellikle düz bir çizgi üzerinde gerçekleşir.
📝 Sabit Hızlı Hareket Formülleri
Sabit hızlı hareketi anlamak için kullanabileceğimiz temel bir formülümüz var:
$x = v \cdot t$
Burada:
- 📏 x: Alınan yolu (yer değiştirmeyi) gösterir.
- 🚀 v: Sabit hızı gösterir.
- ⏱️ t: Geçen süreyi gösterir.
Bu formül sayesinde, bir cismin belirli bir sürede ne kadar yol alacağını veya belirli bir yolu ne kadar sürede alacağını hesaplayabiliriz.
✨ Sabit Hızlı Hareketin Uygulama Alanları
Sabit hızlı hareketin birçok farklı alanda uygulama alanı bulunmaktadır:
- 🛰️ Uzay Araştırmaları: Uzay boşluğunda hareket eden bir uzay aracı, motorları kapalıyken (dış bir kuvvet etki etmediği sürece) yaklaşık olarak sabit hızlı hareket yapar.
- 🚢 Denizcilik: Düz bir rotada ilerleyen bir gemi, motor gücü sabit tutulduğunda sabit hızlı harekete yakın bir hareket sergiler.
- 🏭 Endüstriyel Uygulamalar: Fabrikalardaki üretim hatlarında kullanılan konveyör bantları, üzerlerindeki ürünleri sabit hızla taşırlar.
✍️ Örnek Soru Çözümü
Şimdi de basit bir örnek soru çözelim:
Soru: Bir bisikletli, düz bir yolda 5 m/s sabit hızla hareket ediyor. Bu bisikletli 10 saniyede kaç metre yol alır?
Çözüm:
Formülümüzü hatırlayalım: $x = v \cdot t$
Verilenleri yerine koyalım:
$x = 5 \text{ m/s} \cdot 10 \text{ s}$
$x = 50 \text{ m}$
Cevap: Bisikletli 10 saniyede 50 metre yol alır.
💡 Ek Bilgiler ve İpuçları
- ⚠️ Birimlere Dikkat: Hızın birimi metre/saniye (m/s), zamanın birimi saniye (s) ve yolun birimi metre (m) olmalıdır. Eğer farklı birimler verilmişse, öncelikle aynı birime çevirmelisiniz.
- 📈 Grafik Yorumlama: Sabit hızlı harekette, hız-zaman grafiği yatay bir doğrudur (çünkü hız sabittir). Konum-zaman grafiği ise eğimi sabit olan bir doğrudur (çünkü hız sabittir ve eğim hızı verir).
Umarım bu bilgiler, 2026 TYT Fizik sınavına hazırlanırken sabit hızlı hareket konusunu anlamanıza yardımcı olur! Başarılar!
