🧪 2026 TYT Kimya: Heterojen Karışımlar Nasıl Ayrılır?
Heterojen karışımlar, her yerinde aynı özelliği göstermeyen, farklı maddelerin bir araya gelmesiyle oluşur. Bu karışımları ayırmak için çeşitli yöntemler kullanırız. İşte en çok karşına çıkacak yöntemler:
🌪️ Süzme
Süzme, katı ve sıvı heterojen karışımları ayırmak için kullanılır. Katı parçacıklar, süzgeç kağıdından geçemezken sıvı geçer. Bu sayede katı ve sıvı birbirinden ayrılır.
- ☕ Örnek: Çay demlerken çay posasını süzmek.
- 🚧 Kullanım Alanları: Atık su arıtma tesisleri, laboratuvarlar.
⏳ Çöktürme (Dekantasyon)
Çöktürme, yoğunluk farkından yararlanarak katı ve sıvı heterojen karışımları ayırma yöntemidir. Katı parçacıklar kabın dibine çöker ve üstteki sıvı dikkatlice başka bir kaba aktarılır.
- 💧 Örnek: Çamurlu suyu bir süre beklettikten sonra berrak kısmı ayırmak.
- 🧪 Laboratuvar Uygulaması: Bir çözeltideki katı tortuyu ayırmak.
🧲 Mıknatısla Ayırma
Mıknatısla ayırma, manyetik özelliği olan maddeleri, olmayanlardan ayırmak için kullanılır. Örneğin, demir tozunu kumdan ayırmak için mıknatıs kullanılır.
- 🔩 Örnek: Demir tozunu kumdan ayırmak.
- ⛏️ Endüstriyel Kullanım: Geri dönüşüm tesislerinde metalleri ayırmak.
✨ Ayırma Hunisi ile Ayırma
Ayırma hunisi, yoğunlukları farklı olan ve birbiri içinde çözünmeyen sıvıları ayırmak için kullanılır. Alttaki sıvı musluk açılarak alınır.
- 🛢️ Örnek: Zeytinyağı ve suyu ayırmak.
- 🧪 Kimya Laboratuvarı: Organik çözücülerle suyun ayrılması.
Buharlaştırma
Buharlaştırma, çözünen katı maddeyi sıvıdan ayırmak için kullanılır. Sıvı ısıtılarak buharlaştırılır ve geriye katı madde kalır.
- 🧂 Örnek: Tuzlu suyu ısıtarak tuzu elde etmek.
- ☀️ Doğal Uygulama: Deniz suyundan tuz elde etmek.
Damıtma (Destilasyon)
Damıtma, farklı kaynama noktalarına sahip sıvıları ayırmak için kullanılır. Karışım ısıtılır, düşük kaynama noktalı sıvı buharlaşır ve sonra soğutularak ayrı bir kapta toplanır.
- 🍷 Örnek: Alkollü içki üretiminde alkolü sudan ayırmak.
- ⛽ Endüstriyel Uygulama: Ham petrolden benzin, mazot gibi farklı ürünler elde etmek.
