Özkütle, bir maddenin birim hacmindeki kütlesidir. Genellikle "d" sembolü ile gösterilir ve formülü şöyledir:
$d = \frac{m}{V}$
Evet, özkütle sıcaklıkla değişir. Bunun nedeni, sıcaklık değişimlerinin maddelerin hacimlerinde değişikliklere yol açmasıdır. Genellikle, sıcaklık arttıkça maddelerin hacmi artar (genleşme), sıcaklık azaldıkça ise hacmi azalır (büzülme).
Sıvıların özkütlesi sıcaklıkla genellikle ters orantılıdır. Yani, sıcaklık arttıkça özkütle azalır. Ancak su, bu konuda özel bir durum sergiler. Suyun özkütlesi +4°C'de en yüksek değerine ulaşır. 0°C ile +4°C arasında su ısıtıldığında hacmi azalır, bu da özkütlesinin artmasına neden olur.
Gazların özkütlesi sıcaklıkla daha belirgin bir şekilde değişir. İdeal gaz yasasına göre (PV=nRT), sıcaklık arttıkça gazların hacmi artar. Bu durum, gazların özkütlesinin sıcaklıkla azalmasına neden olur.
Katıların özkütlesi sıcaklıkla daha az değişir, çünkü katıların genleşme katsayıları sıvılara ve gazlara göre daha düşüktür. Ancak yine de sıcaklık arttıkça katıların hacmi bir miktar artar ve bu da özkütlesinin azalmasına neden olur.
