Hücrelerimizin hayatta kalması için bazı maddelerin içeri girip çıkması gerekir, değil mi? İşte bu işleme taşınma diyoruz. Pasif taşıma da bu taşınma yöntemlerinden biri. Ama burada hücre enerji harcamıyor! Yani bedavaya taşıma yapıyor gibi düşünebiliriz.
Pasif taşımanın en önemli özelliği, maddelerin çok yoğun oldukları yerden az yoğun oldukları yere doğru hareket etmesi. Tıpkı bir tepeden aşağı yuvarlanan top gibi. Bu hareketi sağlayan şey ise yoğunluk farkı.
Pasif taşımanın da kendi içinde farklı çeşitleri var. Hadi bunlara yakından bakalım:
Basit difüzyon, maddelerin hiçbir yardımcı olmadan, doğrudan hücre zarından geçmesi olayıdır. Genellikle küçük ve yağda çözünebilen maddeler bu şekilde taşınır.
Bazı maddeler hücre zarından doğrudan geçemezler. İşte bu durumda, taşıyıcı proteinler veya kanal proteinleri devreye girer. Bu proteinler, maddelerin hücre zarından geçişini kolaylaştırır.
Ozmoz, suyun yarı geçirgen bir zardan, çok yoğun olduğu yerden az yoğun olduğu yere doğru hareket etmesidir. Burada amaç, yoğunlukları eşitlemektir.
Unutmayın, pasif taşıma sırasında hücre enerji harcamaz. Maddeler, yoğunluk farkından dolayı kendiliğinden hareket ederler.
TYT'de pasif taşıma ile ilgili şöyle sorular gelebilir:
Bu konulara dikkat ederek, pasif taşıma sorularını kolayca çözebilirsiniz!
