2026 TYT Kimya Yoğunlaşma Özellikleri Nelerdir?

Question

Yoğunlaşma özellikleri nelerdir, tam olarak kafamda oturtamadım. Hangi maddeler yoğunlaşır ve bu özellikler nelere bağlı? Yani, pratikte yoğunlaşmayı nasıl gözlemleriz?

Answer 1

🧪 2026 TYT Kimya: Yoğunlaşma Özellikleri Nelerdir?

Kimyada yoğunlaşma özellikleri, bir çözeltinin kaynama noktasının yükselmesi, donma noktasının düşmesi ve osmotik basıncının artması gibi özelliklerdir. Bu özellikler, çözünen maddenin türüne değil, tanecik sayısına bağlıdır. Yani, çözeltide ne tür bir madde çözündüğü önemli değil, önemli olan çözünen madde miktarının ne olduğudur.

💧 Yoğunlaşma Özellikleri ve Formülleri

• 🌡️ Kaynama Noktası Yükselmesi (ΔT_k): Bir çözeltinin kaynama noktasının, saf çözücünün kaynama noktasından daha yüksek olmasıdır. Formülü: ΔT_k = K_k · m · i (K_k: molar kaynama noktası yükselme sabiti, m: molalite, i: van't Hoff faktörü)
• ❄️ Donma Noktası Alçalması (ΔT_d): Bir çözeltinin donma noktasının, saf çözücünün donma noktasından daha düşük olmasıdır. Formülü: ΔT_d = K_d · m · i (K_d: molar donma noktası alçalma sabiti, m: molalite, i: van't Hoff faktörü)
• 🌊 Osmotik Basınç (π): Bir çözeltinin yarı geçirgen bir zardan saf çözücüye doğru geçişini engellemek için uygulanması gereken basınçtır. Formülü: π = M · R · T · i (M: molarite, R: ideal gaz sabiti, T: sıcaklık (Kelvin), i: van't Hoff faktörü)

🤔 Van't Hoff Faktörü (i) Nedir?

Van't Hoff faktörü, bir maddenin çözeltide kaç tane iyon oluşturduğunu gösterir. Örneğin:

• 🍬 Şeker (C₁₂H₂₂O₁₁) gibi iyonlaşmayan maddeler için i = 1
• 🧂 NaCl gibi iki iyon oluşturan maddeler için i = 2 (Na⁺ ve Cl^-)
• CaCl₂ gibi üç iyon oluşturan maddeler için i = 3 (Ca²⁺ ve 2Cl^-)

🧮 Örnek Soru Çözümü

Soru: 100 gram suda 9 gram glikoz (C₆H₁₂O₆) çözünmesiyle oluşan çözeltinin donma noktası kaç °C'dir? (K_d = 1.86 °C kg/mol, Glikozun mol kütlesi = 180 g/mol)

1. 🍎 Glikozun mol sayısını bulalım: n = m/M = 9 g / 180 g/mol = 0.05 mol
2. 🍐 Molaliteyi bulalım: m = n/çözücü kütlesi (kg) = 0.05 mol / 0.1 kg = 0.5 mol/kg
3. 🍊 Donma noktası alçalmasını hesaplayalım: ΔT_d = K_d · m · i = 1.86 °C kg/mol · 0.5 mol/kg · 1 = 0.93 °C (Glikoz iyonlaşmadığı için i=1)
4. 🍋 Çözeltinin donma noktasını bulalım: Donma noktası = 0 °C - 0.93 °C = -0.93 °C

📝 Önemli Notlar

• 📌 Yoğunlaşma özellikleri, çözünen maddenin molalitesi (mol/kg çözücü) ile doğru orantılıdır.
• 📌 İyonik bileşikler, moleküler bileşiklere göre daha fazla iyon oluşturdukları için yoğunlaşma özelliklerini daha fazla etkilerler.
• 📌 Çözeltinin derişimi arttıkça, kaynama noktası yükselir ve donma noktası düşer.