📜 İslamiyet Öncesi Türk Devletlerinde Yönetim Anlayışı
İslamiyet öncesi Türk devletlerinde yönetim, genellikle
"kut" anlayışına dayanıyordu. Bu anlayışa göre, hükümdarlık yetkisi Tanrı tarafından verilirdi ve bu yetki hükümdarın ailesinde kalırdı.
- 👑 Kut Anlayışı: Tanrı tarafından verildiğine inanılan yönetme yetkisidir. Bu yetki, hükümdarın kan yoluyla ailesine geçerdi.
- 👨👩👧👦 Hanedan Üyeleri: Ülke, hanedanın ortak malı sayılırdı. Bu durum, taht kavgalarına yol açabiliyordu.
- ⚔️ Kurultay (Toy): Devlet işlerinin görüşüldüğü en yüksek danışma meclisiydi. Hakanın başkanlığında toplanır, önemli kararlar alınırdı.
🤝 Devlet Yönetimindeki Unsurlar
Türk devletlerinde yönetim sadece hükümdardan ibaret değildi. Devletin yönetimi, hükümdar ve çeşitli görevliler tarafından yürütülürdü.
- 👑 Hakan (Kağan): Devletin başı, en yüksek yöneticiydi. Ordunun da komutanıydı.
- 👨💼 Ayukı (Hükümet): Hükümet işlerini yürüten görevliler topluluğuydu. Başında Ayguci (vezir) bulunurdu.
- 🛡️ Ordu: Türklerde ordu, millet anlayışı hakimdi. Her Türk asker doğardı. Sürekli hazır bir ordu bulunurdu.
- 📜 Yargı: Yargı işlerine yargan bakardı. Hukukun temelinde töreler vardı.
🏛️ Kurultayın (Toy) Görevleri
Kurultay, devletin önemli meselelerinin görüşüldüğü ve karara bağlandığı bir meclisti.
- 📜 Kanunları Yapmak: Törelerin uygulanmasını sağlamak ve yeni kanunlar koymak.
- 👑 Hakan Seçimi: Yeni hakanı seçmek veya onaylamak.
- 🤝 Devlet Politikalarını Belirlemek: Savaş, barış gibi önemli konularda kararlar almak.
- ✔️ Denetleme: Hakanın ve diğer devlet görevlilerinin faaliyetlerini denetlemek.
🌍 İkili Teşkilat
İslamiyet öncesi Türk devletlerinde görülen bir diğer önemli özellik ise
ikili teşkilattı.
- ➗ Doğu-Batı Yönetimi: Ülke, doğu ve batı olmak üzere ikiye ayrılırdı. Doğu, asıl hakanın yönetimindeydi ve daha önemli sayılırdı. Batıyı ise hakanın kardeşi veya bir yakını yönetirdi.
- 🛡️ Yönetimi Kolaylaştırma: İkili teşkilatın amacı, ülkeyi daha kolay yönetmek ve dış saldırılara karşı daha güçlü olmak.
