Oran, iki şeyi karşılaştırmanın bir yoludur. Mesela, bir tabaktaki elma sayısının armut sayısına oranını bulabiliriz. Bunu kesir şeklinde de gösterebiliriz.
Örnek: Bir tabakta 3 elma ve 5 armut varsa, elmaların armutlara oranı 3/5'tir.
Orantı ise, iki oranın birbirine eşit olması durumudur. Yani, iki farklı karşılaştırmanın aynı ilişkiyi göstermesidir.
Örnek: Bir sınıfta 10 kız öğrenciye karşılık 15 erkek öğrenci varsa, bu oran 10/15'tir. Başka bir sınıfta 20 kız öğrenciye karşılık 30 erkek öğrenci varsa, bu oran 20/30'dur. Bu iki oran birbirine eşittir (çünkü ikisi de sadeleşince 2/3 olur). İşte bu bir orantıdır!
Orantıyı anlamak için iki yöntemi kullanabiliriz:
İki oranımız olsun: a/b ve c/d. İçler dışlar çarpımı şöyle yapılır:
a x d = b x c
Eğer bu eşitlik doğruysa, a/b ve c/d oranları orantılıdır.
Örnek: 2/3 ve 4/6 oranlarını ele alalım. İçler dışlar çarpımı yaparsak:
2 x 6 = 3 x 4
12 = 12
Gördüğümüz gibi, sonuçlar eşit. Bu yüzden 2/3 ve 4/6 oranları orantılıdır.
Oran ve orantı, hayatımızın birçok yerinde karşımıza çıkar:
Umarım oran ve orantı konusunu anlamışsınızdır! Unutmayın, pratik yaptıkça daha da kolaylaşacaktır.