5. Sınıf İOKBS Türkçe: Sözcükte Anlam Hazırlık Notları ve Testler

Question

5. Sınıf İOKBS Türkçe sınavına hazırlanırken sözcükte anlam konusuna nasıl çalışmalıyım? Hazırlık notlarına ve testlere ihtiyacım var.

Answer 1

📚 Sözcükte Anlam: Temel Kavramlar

• 🍎 Gerçek Anlam (Temel Anlam): Bir sözcüğün akla gelen ilk anlamıdır. Sözlükte ilk sırada yer alır.

  Örnek: "Gözleri çok güzel." (Buradaki 'göz' sözcüğü gerçek anlamdadır.)
• 🍎 Mecaz Anlam: Bir sözcüğün gerçek anlamından uzaklaşarak kazandığı yeni anlamdır. Genellikle bir benzetme ilgisi vardır.

  Örnek: "Çok kaba bir insandı." (Buradaki 'kaba' sözcüğü mecaz anlamdadır.)

• 🍎 Terim Anlam: Bir bilim, sanat, spor veya meslek dalıyla ilgili özel anlamı olan sözcüklerdir.

  Örnek: "Üçgenin iç açıları toplamı 180 derecedir." (Buradaki 'üçgen' sözcüğü terim anlamdadır.)

💡 Eş Anlamlı (Anlamdaş) Sözcükler

• 🍎 Yazılışları farklı olmasına rağmen aynı anlamı taşıyan sözcüklerdir.

  Örnek: okul - mektep, öğrenci - talebe

opposite Zıt Anlamlı (Karşıt Anlamlı) Sözcükler

• 🍎 Anlamları birbirinin tam tersi olan sözcüklerdir.

  Örnek: iyi - kötü, büyük - küçük

  Uyarı: Her sözcüğün zıt anlamlısı olmayabilir.

📢 Eş Sesli (Sesteş) Sözcükler

• 🍎 Yazılışları aynı olmasına rağmen anlamları farklı olan sözcüklerdir.

  Örnek: gül (çiçek) - gül (eylem), yüz (sayı) - yüz (surat)

🧩 Sözcük Gruplarında Anlam

• 🍎 Deyimler: Genellikle mecaz anlam taşıyan, kalıplaşmış sözcük gruplarıdır.

  Örnek: Etekleri zil çalmak (çok sevinmek)

• 🍎 Atasözleri: Uzun deneyimler sonucu oluşmuş, öğüt veren kalıplaşmış sözlerdir.

  Örnek: Damlaya damlaya göl olur.

• 🍎 İkilemeler: Anlamı pekiştirmek veya güçlendirmek amacıyla aynı sözcüğün tekrarıyla ya da anlamları yakın sözcüklerin bir araya gelmesiyle oluşan sözcük gruplarıdır.

  Örnek: güzel güzel, aşağı yukarı

📝 Sözcükte Anlam Testi - 1

Aşağıdaki soruları dikkatlice okuyunuz ve doğru seçeneği işaretleyiniz.

1. Soru 1: Hangi cümlede "ince" sözcüğü mecaz anlamda kullanılmıştır?
   1. A) İnce bir ip ile bağladı.
   2. B) İnce davranışlarıyla herkesi etkiledi.
   3. C) İnce bir kitap okuyordu.
   4. D) İnce dilimler halinde kesti.


2. Soru 2: Aşağıdaki kelime çiftlerinden hangisi zıt anlamlıdır?
   1. A) Sıcak - Soğuk
   2. B) Hızlı - Çabuk
   3. C) Büyük - İri
   4. D) Uzak - Irak


3. Soru 3: "Düşmek" kelimesi hangi cümlede diğerlerinden farklı bir anlamda kullanılmıştır?
   1. A) Ağaçtan elma düştü.
   2. B) Sınavdan düşük not aldı.
   3. C) Merdivenden düşerek yaralandı.
   4. D) Fiyatlar düşünce satışlar arttı.

🔑 Cevap Anahtarı

1. Soru 1: B
2. Soru 2: A
3. Soru 3: B