Fizikte bazı büyüklükler sadece sayısal bir değerle ifade edilebilirken, bazıları için yön de belirtmek gerekir. İşte vektörler tam olarak bu noktada devreye giriyor!
Vektör, yönü ve büyüklüğü olan bir kavramdır. Bir düşünün, bir arkadaşınız size "5 metre yürü" dese, nereye yürüyeceğinizi bilemezsiniz değil mi? Ama "5 metre kuzeye yürü" dese, işte o zaman tam olarak ne yapacağınızı anlarsınız. İşte o "kuzeye" ifadesi, yön bilgisini içerdiği için vektörel bir ifadedir.
Vektörler genellikle bir ok işareti ile gösterilir. Okun uzunluğu vektörün büyüklüğünü, okun yönü ise vektörün yönünü temsil eder. Örneğin, A vektörü şu şekilde gösterilir:
Burada ok, vektörün yönünü gösterirken, okun uzunluğu vektörün büyüklüğünü ifade eder.
Vektörler, özelliklerine göre farklı çeşitlere ayrılır:
Yönleri ve büyüklükleri aynı olan vektörlere eşit vektörler denir. Başlangıç noktalarının farklı olması önemli değildir.
Büyüklükleri aynı, yönleri zıt olan vektörlere zıt vektörler denir.
Doğrultuları aynı veya paralel olan vektörlere paralel vektörler denir. Yönleri aynı veya zıt olabilir.
Vektörleri toplarken, vektörlerin yönlerini dikkate almamız gerekir. İki temel yöntem vardır:
Bir vektörün bitiş noktasından diğer vektörün başlangıç noktasını ekleyerek bileşke vektörü buluruz. Bileşke vektör, ilk vektörün başlangıç noktasından son vektörün bitiş noktasına çizilen vektördür.
İki vektörün başlangıç noktalarını birleştirerek bir paralelkenar oluştururuz. Bileşke vektör, bu paralelkenarın köşegenidir.
Vektörlerde çıkarma işlemi, aslında çıkarma işlemini yaptığımız vektörün zıt vektörünü toplamak anlamına gelir. Yani, A - B işlemi, A + (-B) işlemine eşittir.
Umarım bu konu anlatımı, vektörler konusunu anlamanıza yardımcı olmuştur! Başarılar!
