Açıköğretim Psikoloji Dersleri İçin Pratik Özetler ve Hatırlatmalar

Question

Açıköğretim psikoloji dersleri için pratik özetlere ihtiyacım var. Sınavlara hazırlanırken konuları hızlıca tekrar edebileceğim, önemli noktaları hatırlatacak özetler arıyorum.

Answer 1

🧠 Açıköğretim Psikolojiye Giriş: Temel Kavramlar

• 🔑 Psikoloji: İnsan ve hayvan davranışlarını, zihinsel süreçlerini inceleyen bilim dalıdır.
• 🎯 Davranış: Gözlemlenebilir ve ölçülebilir her türlü eylemdir (konuşma, yürüme, tepki verme vb.).
• 🧠 Zihinsel Süreçler: Algılama, düşünme, hatırlama, öğrenme gibi içsel, doğrudan gözlemlenemeyen süreçlerdir.
• 🧪 Bilimsel Yöntem: Olguları sistematik bir şekilde incelemek, açıklamak ve tahmin etmek için kullanılan yöntemdir.

📚 Psikolojinin Alt Dalları

• 👶 Gelişim Psikolojisi: İnsanın doğumundan ölümüne kadar fiziksel, bilişsel, sosyal ve duygusal gelişimini inceler.
• 🧠 Bilişsel Psikoloji: Algı, bellek, dil, problem çözme gibi zihinsel süreçleri inceler.
• 🧑‍🤝‍🧑 Sosyal Psikoloji: İnsanların birbirlerini nasıl etkilediğini, sosyal davranışları ve tutumları inceler.
• 💔 Klinik Psikoloji: Ruh sağlığı sorunlarını teşhis etme, tedavi etme ve önleme ile ilgilenir.
• 🏭 Endüstri ve Örgüt Psikolojisi: İş yerindeki insan davranışlarını, motivasyonu, liderliği ve verimliliği inceler.

💡 Psikolojide Yaklaşımlar

• 🧠 Biyolojik Yaklaşım: Davranışları ve zihinsel süreçleri beyin, sinir sistemi, genler ve hormonlar gibi biyolojik faktörlerle açıklar.
• 👁️‍🗨️ Davranışsal Yaklaşım: Davranışları öğrenme yoluyla kazanılan tepkiler olarak görür (Pavlov'un klasik koşullanması, Skinner'ın edimsel koşullanması).
• 👤 Bilişsel Yaklaşım: Zihinsel süreçlerin (algılama, düşünme, bellek) davranışları nasıl etkilediğini inceler.
• 🗣️ Psikanalitik Yaklaşım: Bilinçdışı süreçlerin, dürtülerin ve çocukluk deneyimlerinin davranışlar üzerindeki etkisini vurgular (Freud).
• ❤️ Hümanistik Yaklaşım: İnsanların potansiyellerini gerçekleştirmeye yönelik doğal bir eğilimi olduğunu ve öznel deneyimlerin önemini vurgular (Maslow, Rogers).

📊 Araştırma Yöntemleri

• 🧪 Gözlem: Doğal ortamda veya laboratuvarda davranışları sistematik olarak izleme ve kaydetme.
• 📝 Anket: İnsanların tutumlarını, düşüncelerini veya davranışlarını ölçmek için kullanılan soru formları.
• 🗣️ Mülakat: Bireylerle yüz yüze veya telefonla yapılan, bilgi toplama amaçlı görüşmeler.
• 🔬 Deneysel Yöntem: Bir değişkenin (bağımsız değişken) diğer bir değişken (bağımlı değişken) üzerindeki etkisini incelemek için kontrollü koşullar altında yapılan araştırmalar.
• 📈 Korelasyonel Yöntem: İki veya daha fazla değişken arasındaki ilişkiyi inceleme (korelasyon katsayısı -1 ile +1 arasında değişir).

😴 Duyum ve Algı

• 👁️ Duyum: Duyu organları aracılığıyla çevreden gelen uyarıcıların alınması.
• 🧠 Algı: Duyu organları tarafından alınan bilgilerin yorumlanması ve anlamlandırılması.
• 🌈 Gestalt İlkeleri: Algıda örgütleme ilkeleri (yakınlık, benzerlik, süreklilik, tamamlama vb.).
• 👂 Duyusal Adaptasyon: Sürekli uyarıcıya maruz kalındığında duyarlılığın azalması.

⏳ Bellek

• 💾 Duyusal Bellek: Duyu organlarından gelen bilgilerin kısa süreliğine saklandığı bellek (saniyenin altında).
• 🧠 Kısa Süreli Bellek (Çalışma Belleği): Sınırlı kapasiteye sahip, bilgilerin geçici olarak saklandığı ve işlendiği bellek (yaklaşık 20-30 saniye).
• 🗄️ Uzun Süreli Bellek: Sınırsız kapasiteye sahip, bilgilerin kalıcı olarak saklandığı bellek.
• 📝 Açık Bellek (Bildirimsel Bellek): Bilinçli olarak hatırlanan gerçekler ve olaylar (semantik bellek ve epizodik bellek).
• 🤸 Örtük Bellek (İşlemsel Bellek): Bilinçli farkındalık olmadan öğrenilen beceriler ve alışkanlıklar.