🧠 ALES Sözel Mantıkta Eleştirel Düşünme: Anahtarınız
Sözel mantık soruları, ALES'in en çok zorlayan kısımlarından biri olabilir. Ancak, eleştirel düşünme becerilerinizi geliştirerek bu zorluğun üstesinden gelebilirsiniz. Bu beceriler, sadece doğru cevabı bulmanıza yardımcı olmakla kalmaz, aynı zamanda bilgiyi analiz etme, değerlendirme ve yorumlama yeteneğinizi de güçlendirir.
🤔 Eleştirel Düşünme Nedir?
Eleştirel düşünme, bilgiyi pasif bir şekilde kabul etmek yerine, aktif olarak sorgulama, analiz etme ve değerlendirme sürecidir. Sözel mantık sorularında, eleştirel düşünme becerileri şunları içerir:
- 🔎 Ön Bilgileri Belirleme: Soruda verilen bilgileri net bir şekilde anlamak ve organize etmek.
- ❓ Varsayımları Sorgulama: Soruda örtük olarak bulunan varsayımları tespit etmek ve bunların geçerliliğini değerlendirmek.
- 🔗 İlişkileri Kurma: Farklı bilgiler arasındaki bağlantıları görmek ve mantıksal çıkarımlar yapmak.
- ❌ Çıkarımları Değerlendirme: Yapılan çıkarımların doğruluğunu ve tutarlılığını kontrol etmek.
- ✅ Alternatifleri Göz Önünde Bulundurma: Tek bir doğru cevap yerine, farklı çözüm yollarını ve bakış açılarını değerlendirmek.
💡 Çıkmış Soruları Yorumlama Stratejileri
Aşağıdaki stratejiler, çıkmış ALES sözel mantık sorularını çözerken eleştirel düşünme becerilerinizi uygulamanıza yardımcı olacaktır:
- ✍️ Not Alma: Sorudaki bilgileri özetleyerek ve şematize ederek not alın. Bu, bilgileri daha iyi anlamanıza ve organize etmenize yardımcı olacaktır.
- 📊 Tablo ve Diyagram Kullanma: Özellikle sıralama ve eşleştirme sorularında, tablo ve diyagramlar kullanarak bilgileri görselleştirmek, çözüm sürecini kolaylaştırır.
- 🔄 Senaryo Oluşturma: Soruda verilen bilgilere uygun olası senaryolar oluşturun. Bu, farklı çözüm yollarını değerlendirmenize yardımcı olacaktır.
- 🤔 "Eğer... O zaman..." Mantığı: Sorudaki koşulları "eğer... o zaman..." şeklinde ifade ederek, mantıksal çıkarımlarınızı netleştirin.
- 🙅 Yanlış Seçenekleri Eleme: Doğru cevabı bulmak yerine, yanlış seçenekleri eleyerek doğru cevaba ulaşmaya çalışın.
📚 Örnek Soru İncelemesi
(Bu bölümde, örnek bir ALES sözel mantık sorusu ve çözüm adımları eleştirel düşünme becerileri vurgulanarak anlatılacaktır. Soru örneği ve çözüm adımları aşağıdadır.)
Soru:
Bir şirkette çalışan Ayşe, Burak, Canan, Deniz ve Emre isimli kişiler farklı projelerde görev almaktadır. Bu kişilerin projelerdeki görevleri ve projelerle ilgili şu bilgiler verilmiştir:
* Her kişi yalnızca bir projede görev almaktadır.
* Projeler; Ar-Ge, Pazarlama ve Üretim olmak üzere üç farklı alandadır.
* Ar-Ge projesinde sadece bir kişi görev almaktadır.
* Pazarlama projesinde iki kişi görev almaktadır.
* Üretim projesinde iki kişi görev almaktadır.
* Ayşe ve Burak aynı projede görev almamaktadır.
* Canan, Ar-Ge projesinde görev almamaktadır.
* Deniz ve Emre aynı projede görev almaktadır.
Soru: Aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?
A) Ayşe, Pazarlama projesinde görev almaktadır.
B) Burak, Üretim projesinde görev almaktadır.
C) Canan, Pazarlama projesinde görev almaktadır.
D) Deniz, Üretim projesinde görev almaktadır.
E) Emre, Ar-Ge projesinde görev almaktadır.
Çözüm:
1.
Ön Bilgileri Belirleme: Kişiler (Ayşe, Burak, Canan, Deniz, Emre), Projeler (Ar-Ge, Pazarlama, Üretim), Proje kontenjanları (1, 2, 2) ve kişiler arasındaki ilişkiler belirlenir.
2.
Tablo Oluşturma:
| Kişi | Proje |
| :---- | :--------- |
| Ayşe | |
| Burak | |
| Canan | |
| Deniz | |
| Emre | |
3.
Verilen Bilgileri Tabloya İşleme:
* Ar-Ge'de 1 kişi, Pazarlama'da 2 kişi, Üretim'de 2 kişi var.
* Ayşe ≠ Burak (aynı projede değiller)
* Canan ≠ Ar-Ge
* Deniz = Emre (aynı projede çalışıyorlar)
4.
Çıkarımlarda Bulunma:
* Deniz ve Emre aynı projede ise ve Ar-Ge'de 1 kişi varsa, Deniz ve Emre Ar-Ge'de olamaz.
* Canan Ar-Ge'de değilse ve Ar-Ge'de sadece 1 kişi varsa, Ayşe veya Burak Ar-Ge'de olmalı.
5.
Seçenekleri Değerlendirme:
* A) Ayşe, Pazarlama projesinde görev almaktadır (Kesin değil).
* B) Burak, Üretim projesinde görev almaktadır (Kesin değil).
* C) Canan, Pazarlama projesinde görev almaktadır (Kesin değil).
* D) Deniz, Üretim projesinde görev almaktadır (Deniz ve Emre aynı projede ve Üretimde 2 kişi olabilir. Bu bir olasılık).
* E) Emre, Ar-Ge projesinde görev almaktadır (Kesinlikle yanlış, çünkü Deniz ve Emre aynı projede ve Ar-Ge'de sadece 1 kişi var).
6.
Doğru Cevabı Bulma: Deniz ve Emre aynı projede olmak zorunda ve Ar-Ge'de olamazlar. Eğer Deniz ve Emre Pazarlama'da olsaydı, Pazarlama kontenjanı dolardı ve diğer kişilerin yerleşimi zorlaşırdı. Bu durumda Deniz ve Emre'nin Üretimde olma olasılığı daha yüksek. Ancak kesin doğruyu bulmak için diğer seçenekleri de değerlendirmeliyiz.
Canan'ın Ar-Ge'de olmadığını biliyoruz. Eğer Canan Üretimde ise, Ayşe ve Burak'tan biri Ar-Ge'de, diğeri Pazarlama'da olmak zorunda. Bu durumda Deniz ve Emre Pazarlama'da olamaz. Eğer Canan Pazarlama'da ise, Deniz ve Emre Üretimde olmak zorunda.
Bu durumda D şıkkı doğru olabilir. Cevap: D
Bu çözümde, eleştirel düşünme becerileri (bilgiyi analiz etme, ilişkileri kurma, çıkarımları değerlendirme ve alternatifleri göz önünde bulundurma) kullanılarak doğru cevaba ulaşılmıştır.
🎯 Sonuç
ALES sözel mantık sorularında başarılı olmak için eleştirel düşünme becerilerinizi sürekli olarak geliştirmeniz önemlidir. Bol bol pratik yaparak ve farklı soru tiplerini çözerek, bu becerilerinizi pekiştirebilir ve sınavda daha başarılı olabilirsiniz.
