🏢 Anonim Şirket ve Limited Şirket: Temel Farklar
Anonim şirket (A.Ş.) ve limited şirket (Ltd. Şti.), Türkiye'de en yaygın olarak tercih edilen iki şirket türüdür. Her ikisi de tüzel kişiliğe sahip olsalar da, ortaklık yapıları, sorumlulukları ve yönetim biçimleri açısından önemli farklılıklar gösterirler.
- 💼 Ortak Sayısı: Anonim şirketler en az bir ortakla kurulabilirken, limited şirketlerde de aynı durum geçerlidir. Her iki şirket türünde de üst sınır bulunmamaktadır.
- 💰 Sermaye: Anonim şirketlerde asgari sermaye 50.000 TL'dir. Limited şirketlerde ise bu tutar 10.000 TL'dir. Anonim şirketlerde sermaye paylara bölünmüşken (hisse senedi), limited şirketlerde ortaklık payları bulunur.
- ⚖️ Sorumluluk: Anonim şirketlerde ortakların sorumluluğu, taahhüt ettikleri sermaye miktarıyla sınırlıdır. Limited şirketlerde ise ortaklar, şirketin borçlarından dolayı sadece taahhüt ettikleri sermaye miktarıyla sorumludur. Ancak, limited şirketlerde kamu borçlarından dolayı ortaklar, sermaye payları oranında sorumluluk taşıyabilirler.
- 🏛️ Yönetim: Anonim şirketlerde yönetim kurulu zorunlu bir organdır ve şirketi temsil yetkisi yönetim kuruluna aittir. Limited şirketlerde ise müdür veya müdürler kurulu şirketi yönetir ve temsil eder.
- 🧾 Devir: Anonim şirketlerde hisse devri daha kolaydır, genellikle yönetim kurulu onayı gerekmez. Limited şirketlerde ise ortaklık payının devri, ortakların çoğunluğunun onayıyla gerçekleşir.
- 📊 İtibari Değer: Anonim şirketlerde hisse senetlerinin itibari değeri bulunur ve bu değer genellikle düşüktür. Limited şirketlerde ise ortaklık paylarının itibari değeri daha yüksek olabilir.
🛡️ Tüzel Kişilik Sorumlulukları
Hem anonim şirketler hem de limited şirketler, tüzel kişilik olarak kendi malvarlıklarına sahiptir ve bu malvarlıklarıyla sorumludurlar. Tüzel kişilik, şirketin kendi adına haklar elde edebilmesi, borçlanabilmesi ve dava açabilmesi anlamına gelir.
- 📝 Vergi Sorumluluğu: Şirketler, elde ettikleri gelir üzerinden kurumlar vergisi ödemekle yükümlüdürler. Ayrıca, çalışanların gelir vergisi, katma değer vergisi (KDV) gibi diğer vergi yükümlülükleri de bulunmaktadır.
- 📜 Hukuki Sorumluluk: Şirketler, yaptıkları sözleşmelerden, işledikleri haksız fiillerden ve diğer hukuki nedenlerden dolayı sorumludurlar. Bu sorumluluk, şirketin malvarlığıyla sınırlıdır.
- 🌍 Sosyal Sorumluluk: Şirketler, faaliyet gösterdikleri çevreye ve topluma karşı sosyal sorumluluklarını yerine getirmekle yükümlüdürler. Bu, çevreye duyarlı üretim yapmaktan, çalışan haklarına saygı göstermeye kadar geniş bir yelpazede olabilir.
- 💼 İdari Sorumluluk: Şirketler, ilgili mevzuata uygun olarak faaliyet göstermek ve gerekli izinleri almakla yükümlüdürler. Aksi takdirde, idari para cezaları veya faaliyetten men gibi yaptırımlarla karşılaşabilirler.
⚖️ Ortakların Sorumluluklarının Sınırları
Anonim ve limited şirketlerde ortakların sorumluluğu, genellikle taahhüt ettikleri sermaye miktarıyla sınırlıdır. Ancak, bazı durumlarda ortaklar, şirketin borçlarından dolayı kişisel olarak da sorumlu tutulabilirler.
- ⚠️ Kanuni Temsilcilerin Sorumluluğu: Şirketi temsil yetkisine sahip olan yönetim kurulu üyeleri veya müdürler, görevlerini kötüye kullanmaları veya şirketi zarara uğratmaları halinde kişisel olarak sorumlu tutulabilirler.
- 🧾 Kamu Borçlarından Sorumluluk: Özellikle limited şirketlerde, kamu borçlarından dolayı ortaklar, sermaye payları oranında sorumlu olabilirler. Bu, vergi borçları, sosyal güvenlik primleri gibi kamu alacaklarını kapsar.
- ❌ Hileli Davranışlar: Ortakların veya yöneticilerin hileli davranışları sonucu şirketin iflas etmesi durumunda, bu kişilerin malvarlıklarına el konulabilir ve cezai sorumlulukları doğabilir.
