📊 Arz Talep Eğrisi Nedir?
Arz ve talep eğrisi, bir mal veya hizmetin fiyatı ile piyasadaki arz ve talep miktarı arasındaki ilişkiyi gösteren bir grafiksel araçtır. Ekonominin temel kavramlarından biridir ve piyasa dengesini anlamamıza yardımcı olur.
📈 Arz Talep Eğrisi Nasıl Çizilir?
📍 Eksenleri Belirleme
- 📏 Y ekseni (Dikey): Fiyatı gösterir. Genellikle "P" harfi ile ifade edilir (Price).
- 📐 X ekseni (Yatay): Miktarı gösterir. Genellikle "Q" harfi ile ifade edilir (Quantity).
📉 Talep Eğrisini Çizme
- 🍎 Tanım: Talep eğrisi, tüketicilerin farklı fiyat seviyelerinde ne kadar mal veya hizmet satın almaya istekli olduklarını gösterir.
- ✍️ Eğim: Talep eğrisi genellikle sol yukarıdan sağ aşağıya doğru iner. Bunun nedeni, fiyat arttıkça talep edilen miktarın azalmasıdır (Talebin Temel Yasası).
- ✏️ Çizim:
- Farklı fiyat seviyelerinde talep edilen miktarları belirleyin.
- Bu fiyat-miktar çiftlerini grafikte işaretleyin.
- İşaretlediğiniz noktaları bir çizgi ile birleştirin. Bu çizgi, talep eğrisini temsil eder.
🏭 Arz Eğrisini Çizme
- ⚙️ Tanım: Arz eğrisi, üreticilerin farklı fiyat seviyelerinde ne kadar mal veya hizmet arz etmeye istekli olduklarını gösterir.
- 📈 Eğim: Arz eğrisi genellikle sol aşağıdan sağ yukarıya doğru yükselir. Bunun nedeni, fiyat arttıkça arz edilen miktarın artmasıdır (Arzın Temel Yasası).
- ✒️ Çizim:
- Farklı fiyat seviyelerinde arz edilen miktarları belirleyin.
- Bu fiyat-miktar çiftlerini grafikte işaretleyin.
- İşaretlediğiniz noktaları bir çizgi ile birleştirin. Bu çizgi, arz eğrisini temsil eder.
⚖️ Denge Noktasını Bulma
- 🎯 Tanım: Denge noktası, arz ve talep eğrilerinin kesiştiği noktadır. Bu noktada, arz edilen miktar talep edilen miktara eşittir.
- 📍 Belirleme: Arz ve talep eğrilerini çizdikten sonra, kesiştikleri noktayı bulun. Bu nokta, denge fiyatını ve denge miktarını gösterir.
- 💲 Denge Fiyatı: Denge noktasının Y eksenindeki (fiyat) karşılığıdır.
- 📦 Denge Miktarı: Denge noktasının X eksenindeki (miktar) karşılığıdır.
👓 Grafik Okuma Rehberi
📊 Eğimleri Anlama
- 📉 Talep Eğrisi Eğiminin Anlamı: Talep eğrisinin eğimi, fiyat değişimine karşı talebin ne kadar duyarlı olduğunu gösterir. Eğim ne kadar dik ise, talep o kadar az duyarlıdır (inelastik talep). Eğim ne kadar yatay ise, talep o kadar çok duyarlıdır (elastik talep).
- 📈 Arz Eğrisi Eğiminin Anlamı: Arz eğrisinin eğimi, fiyat değişimine karşı arzın ne kadar duyarlı olduğunu gösterir. Eğim ne kadar dik ise, arz o kadar az duyarlıdır (inelastik arz). Eğim ne kadar yatay ise, arz o kadar çok duyarlıdır (elastik arz).
↔️ Eğri Kaymaları
- ➡️ Talep Eğrisi Kayması: Tüketici tercihleri, gelir seviyesi, diğer malların fiyatları gibi faktörlerdeki değişiklikler talep eğrisinin kaymasına neden olabilir. Sağa kayma talebin arttığını, sola kayma talebin azaldığını gösterir.
- ⬅️ Arz Eğrisi Kayması: Üretim maliyetleri, teknoloji, girdi fiyatları gibi faktörlerdeki değişiklikler arz eğrisinin kaymasına neden olabilir. Sağa kayma arzın arttığını, sola kayma arzın azaldığını gösterir.
➕ Piyasaya Etkileri
- 🍎 Talep Artışı: Talep eğrisi sağa kayarsa, denge fiyatı ve denge miktarı artar.
- 🍏 Talep Azalışı: Talep eğrisi sola kayarsa, denge fiyatı ve denge miktarı azalır.
- 🏭 Arz Artışı: Arz eğrisi sağa kayarsa, denge fiyatı azalır ve denge miktarı artar.
- 🚧 Arz Azalışı: Arz eğrisi sola kayarsa, denge fiyatı artar ve denge miktarı azalır.
📝 Örnek Senaryolar
☕ Kahve Fiyatlarındaki Artış
- ☕ Senaryo: Kahve çekirdeği üretiminde yaşanan bir sorun nedeniyle kahve arzı azalır.
- 📊 Analiz: Arz eğrisi sola kayar. Denge fiyatı artar ve denge miktarı azalır. Yani kahve fiyatları yükselir ve daha az kahve satılır.
📱 Yeni Bir Akıllı Telefonun Piyasaya Sürülmesi
- 📱 Senaryo: Yeni ve popüler bir akıllı telefon piyasaya sürülür.
- 📊 Analiz: Talep eğrisi sağa kayar. Denge fiyatı ve denge miktarı artar. Yani akıllı telefonun fiyatı yükselir ve daha çok akıllı telefon satılır.
📚 Ek Kaynaklar
- 🌐 Mikroekonomi Ders Kitapları
- 💻 Online Ekonomi Kaynakları
- 📈 Ekonomi Haber Siteleri
