? AYT Fizik Formülleri: Hepsini Bir Arada Bul!
Fizik, AYT'nin en önemli derslerinden biri. Başarıya ulaşmak için formülleri bilmek ve doğru uygulamak şart. İşte sana özel hazırladığım, tüm AYT Fizik formüllerini içeren ders notları:
? Mekanik
- ? Konum (x): Bir cismin belirli bir referans noktasına göre bulunduğu yerdir.
- ? Hız (v): Birim zamandaki yer değiştirme miktarıdır. $v = \frac{\Delta x}{\Delta t}$
- ? İvme (a): Birim zamandaki hız değişimidir. $a = \frac{\Delta v}{\Delta t}$
- ? Newton'ın 2. Yasası: $F = ma$ (Kuvvet = kütle x ivme)
- ? Kinetik Enerji (KE): Bir cismin hareketinden dolayı sahip olduğu enerji. $KE = \frac{1}{2}mv^2$
- ? Potansiyel Enerji (PE): Bir cismin konumundan dolayı sahip olduğu enerji. Yerçekimi potansiyel enerjisi: $PE = mgh$
- ? İş (W): Kuvvetin bir cismi belirli bir mesafe boyunca hareket ettirmesiyle yapılan enerji transferidir. $W = Fd\cos\theta$
- ? Güç (P): Birim zamanda yapılan iş miktarıdır. $P = \frac{W}{t}$
- ? Momentum (p): Bir cismin kütlesi ile hızının çarpımıdır. $p = mv$
- ? İtme (I): Kuvvetin bir cisme belirli bir süre boyunca uygulanmasıdır. $I = F\Delta t = \Delta p$
? Elektrik ve Manyetizma
- ? Elektrik Yükü (q): Maddenin temel bir özelliğidir. Birimi Coulomb (C).
- ? Elektrik Alan (E): Bir elektrik yükünün etrafında oluşturduğu kuvvettir. $E = \frac{F}{q}$
- ? Elektrik Potansiyeli (V): Birim yük başına düşen potansiyel enerjidir. $V = \frac{PE}{q}$
- ? Akım (I): Birim zamanda geçen yük miktarıdır. $I = \frac{q}{t}$
- ? Direnç (R): Bir iletkenin akıma karşı gösterdiği zorluktur. $R = \frac{V}{I}$ (Ohm Yasası)
- ? Elektriksel Güç (P): Elektrik devresinde harcanan enerji miktarıdır. $P = VI = I^2R = \frac{V^2}{R}$
- ? Manyetik Alan (B): Hareketli elektrik yüklerinin oluşturduğu alandır. Birimi Tesla (T).
- ? Manyetik Kuvvet (F): Bir manyetik alanda hareket eden yüke etki eden kuvvettir. $F = qvB\sin\theta$
? Dalgalar
- ? Dalga Boyu (λ): Bir dalganın ardışık iki tepe noktası arasındaki mesafedir.
- ? Frekans (f): Birim zamandaki titreşim sayısıdır. Birimi Hertz (Hz).
- ? Periyot (T): Bir tam titreşim için geçen süredir. $T = \frac{1}{f}$
- ? Dalga Hızı (v): Dalganın yayılma hızıdır. $v = λf$
- ? Girişim: İki veya daha fazla dalganın bir araya gelerek yeni bir dalga oluşturmasıdır.
- ? Kırınım: Dalgaların bir engelden geçerken bükülmesidir.
- ? Doppler Olayı: Kaynak ve gözlemci arasındaki bağıl hareket nedeniyle dalga frekansının değişmesidir.
? Modern Fizik
- ? Fotoelektrik Olay: Işığın metal yüzeyinden elektron sökmesidir. $E = hf$ (E: Enerji, h: Planck sabiti, f: Frekans)
- ? Compton Saçılması: Fotonun bir elektronla çarpışarak enerjisinin ve yönünün değişmesidir.
- ? De Broglie Dalgaboyu: Maddenin dalga özelliği göstermesidir. $λ = \frac{h}{p}$ (p: momentum)
- ? Heisenberg Belirsizlik İlkesi: Bir parçacığın konumu ve momentumunun aynı anda kesin olarak belirlenememesidir.
- ? Radyoaktivite: Atom çekirdeğinin kendiliğinden parçalanmasıdır.
- ? Nükleer Füzyon: Hafif atom çekirdeklerinin birleşerek daha ağır bir çekirdek oluşturmasıdır.
- ? Nükleer Fisyon: Ağır bir atom çekirdeğinin parçalanmasıdır.
? Optik
- ? Kırılma Yasası (Snell Yasası): $n_1\sin\theta_1 = n_2\sin\theta_2$ ($n$: kırılma indisi, $\theta$: gelme/kırılma açısı)
- ? Mercek Formülü: $\frac{1}{f} = \frac{1}{d_o} + \frac{1}{d_i}$ ($f$: odak uzaklığı, $d_o$: nesne uzaklığı, $d_i$: görüntü uzaklığı)
- ? Büyütme (M): $M = -\frac{d_i}{d_o}$
- ? Göz Kusurları: Miyopluk, Hipermetropluk, Astigmatizm
Unutma, bu formüller sadece bir başlangıç. Bol bol soru çözerek ve pratik yaparak konuları pekiştirmelisin. Başarılar! ?
