❄️ Donma Nedir?
Donma, vücudun belirli bölgelerinin veya tümünün aşırı soğuğa maruz kalması sonucu dokuların zarar görmesidir. Genellikle burun, kulaklar, yanaklar, parmaklar ve ayak parmakları gibi uç noktalarda görülür. Donma, kan damarlarının daralmasına ve dokulara yeterli oksijen gitmemesine neden olur.
🌡️ Donmanın Evreleri
🧊 Yüzeysel Donma (Donukluk)
Cilt yüzeyinde meydana gelir. Cilt soluk, beyaz veya mumsu bir görünüm alır. Dokunulduğunda sert hissedilebilir, ancak alttaki doku hala yumuşaktır.
🧊 Derin Donma
Cilt ve alttaki dokular donar. Cilt mor veya mavimsi bir renk alır. Sert ve soğuk hissedilir. Kabarcıklar oluşabilir ve doku hasarı daha ciddidir.
🚑 Donmada İlk Yardım
📍 Genel Önlemler
- 🔥 Güvenliği Sağla: Donma tehlikesinin olduğu ortamdan kişiyi uzaklaştırın.
- 👕 Giysileri Çıkarın: Islak ve sıkı giysileri çıkarın. Kişiyi sıcak ve kuru tutun.
- 🚨 Tıbbi Yardım Çağırın: En kısa sürede tıbbi yardım isteyin.
📍 Yüzeysel Donmada İlk Yardım
- 🖐️ Isıtma: Etkilenen bölgeyi nazikçe ısıtın. Bunun için vücut ısısını kullanabilirsiniz (örneğin, donmuş parmakları koltuk altına sokmak).
- 💧 Ilık Su: Etkilenen bölgeyi ılık (37-40°C) suya batırın. Asla sıcak su kullanmayın!
- 🩹 Sargı: Isıttıktan sonra bölgeyi steril bir bezle sarın.
📍 Derin Donmada İlk Yardım
- 🚑 Profesyonel Yardım: Derin donma vakalarında mutlaka tıbbi yardım alınmalıdır.
- 🚫 Ovmayın: Etkilenen bölgeyi ovmayın veya masaj yapmayın. Bu, doku hasarını artırabilir.
- 🩹 Sargı: Etkilenen bölgeyi steril bir bezle gevşekçe sarın.
- ⬆️ Yükseltin: Etkilenen bölgeyi kalp seviyesinin üzerinde tutmaya çalışın.
- ⚠️ Hareket Ettirmeyin: Kişiyi mümkün olduğunca az hareket ettirin.
🚫 Yapılmaması Gerekenler
- 🔥 Direkt Isı Uygulamayın: Donmuş bölgeye direkt olarak sıcak su, ısıtıcı veya ateş gibi ısı kaynakları uygulamayın.
- 🧊 Ovmayın veya Masaj Yapmayın: Donmuş bölgeyi ovmak veya masaj yapmak doku hasarını artırabilir.
- 🍾 Alkol veya Sigara Vermeyin: Alkol ve sigara kan damarlarını daraltarak durumu kötüleştirebilir.
- 💧 Kabarcıkları Patlatmayın: Donma sonucu oluşan kabarcıkları patlatmayın.
🛡️ Donmadan Korunma
- 🧣 Uygun Giyinin: Soğuk havalarda kat kat giyinin ve vücudunuzu sıcak tutun. Başınızı, ellerinizi ve ayaklarınızı koruyun.
- 💧 Kuru Kalın: Islak giysiler vücut ısısını hızla düşürür. Mümkün olduğunca kuru kalmaya çalışın.
- 🌬️ Rüzgardan Korunun: Rüzgar soğuğu artırır. Rüzgardan korunmak için uygun önlemler alın.
- 🍎 Beslenin ve Su İçin: Yeterli beslenme ve sıvı alımı vücut ısısının korunmasına yardımcı olur.
- ⚠️ Riskli Aktivitelerden Kaçının: Aşırı soğuk havalarda uzun süreli açık hava aktivitelerinden kaçının.
