📚 Ek Eylem Nedir?
Ek eylem, Türkçede isim soylu sözcükleri yüklem yapmak veya basit zamanlı fiilleri birleşik zamanlı fiillere dönüştürmek için kullanılan bir ektir. İki temel görevi vardır ve bu görevleri sayesinde dilimize zenginlik katar.
✨ Ek Eylemin Görevleri
- 🏠 İsim Soylu Sözcükleri Yüklem Yapmak: İsim, sıfat, zamir, zarf gibi sözcüklerin cümlenin yüklemi olmasını sağlar.
- ⏰ Basit Zamanlı Fiilleri Birleşik Zamanlı Yapmak: Fiillere gelerek onların hikaye, rivayet veya şart gibi farklı zaman anlamları kazanmasını sağlar.
🧩 Ek Eylemin Biçimleri
Ek eylemin dört temel biçimi vardır:
- 🌱 -imek (idi, imiş, ise): Bu ekler, sözcüklere eklenerek onların geçmiş zaman, rivayet veya şart anlamı taşımasını sağlar.
- 📌 -dir (ek-fiil): Genellikle kesinlik veya genelleme anlamı katar.
🕰️ Ek Eylemin Zamanları
Ek eylemin farklı zaman çekimleri bulunur:
- geçmiş zamanı (idi)
- rivayet zamanı (imiş)
- şart kipi (ise)
✍️ Örneklerle Ek Eylem
İsim Soylu Sözcükleri Yüklem Yapma:
- 👧🏻 O, çok zekiydi. (Zeki + idi)
- 🌳 Hava bugün çok güzelmiş. (Güzel + imiş)
- 📚 Eğer çalışkansa başarılı olur. (Çalışkan + ise)
Basit Zamanlı Fiilleri Birleşik Zamanlı Yapma:
- 🏃🏻♂️ Geliyordu. (Geliyor + idi) - Hikaye birleşik zaman
- 📖 Okumuşmuş. (Okumuş + imiş) - Rivayet birleşik zaman
- 🚶🏻 Giderse haber ver. (Gider + ise) - Şart birleşik zaman
❗ Dikkat Edilmesi Gerekenler
Ek eylem bazen düşebilir veya farklı şekillerde karşımıza çıkabilir. Özellikle konuşma dilinde bu durum daha sık görülür.
- 🗣️ Ben öğretmenim. (Öğretmenim = Öğretmen + im)
- ☀️ Hava güzeldir. (Güzeldir = Güzel + dir)
