🗳️ Gizli Oy Açık Sayım İlkesi ve İhlali
Seçimlerin temel ilkelerinden biri olan gizli oy açık sayım ilkesi, seçmenlerin özgür iradelerini sandığa yansıtabilmeleri ve seçim sonuçlarının şeffaf bir şekilde belirlenmesini sağlamayı amaçlar. Bu ilkenin ihlali, seçimlerin meşruiyetine gölge düşürebilir ve demokratik sürece olan güveni zedeleyebilir.
❓ Gizli Oy İlkesinin İhlali
- 👁️ Oy Kullanma Kabininde Gizliliğin Sağlanmaması: Oy verme işleminin yapıldığı kabinlerin yeterince kapalı olmaması veya dışarıdan görülebilir olması, seçmenin oyunu gizli tutamamasına neden olabilir.
- 📢 Oy Kullanmaya Yönlendirme veya Baskı: Seçmenlerin oy kullanırken yönlendirilmesi, baskı altında tutulması veya açıkça oy vermeye zorlanması, gizli oy ilkesinin ihlalidir.
- 📱 Cep Telefonu veya Kamera Kullanımı: Oy verme sırasında cep telefonu veya kamera gibi cihazlarla oy pusulasının fotoğrafının çekilmesi, seçmenin oyunu gizli tutma hakkını ihlal edebilir.
🔢 Açık Sayım İlkesinin İhlali
- 🔒 Sayım İşleminin Şeffaf Olmaması: Oy sayım işleminin kamuoyuna açık bir şekilde yapılmaması, sayım sonuçlarının güvenilirliğini zedeleyebilir.
- 📝 Sayım Dökümlerinin Tutulmaması veya Yanlış Tutulması: Sayım sonuçlarının doğru ve eksiksiz bir şekilde tutulmaması, seçim sonuçlarına itirazlara yol açabilir.
- ⏱️ Sayım İşleminin Hızla Tamamlanmaması: Sayım işleminin makul bir sürede tamamlanmaması ve şeffaflığın sağlanamaması, açık sayım ilkesinin ihlali olarak değerlendirilebilir.
⚖️ İtiraz Süreci ve Başvuru Yolları
Gizli oy açık sayım ilkesinin ihlali durumunda, seçim sonuçlarına itiraz etmek mümkündür. İtiraz süreci, belirli yasal prosedürlere tabidir ve belirli süreler içinde yapılması gerekmektedir.
🗓️ İtiraz Süreleri
- 🗳️ Sandık Sonuçlarına İtiraz: Sandık sonuçlarına itiraz, sandık kurulu tutanağının düzenlenmesinden itibaren iki gün içinde ilçe seçim kuruluna yapılmalıdır.
- 🏢 İlçe Seçim Kurulu Kararlarına İtiraz: İlçe seçim kurulunun kararlarına karşı il seçim kuruluna itiraz süresi iki gündür.
- 🏛️ İl Seçim Kurulu Kararlarına İtiraz: İl seçim kurulunun kararlarına karşı Yüksek Seçim Kurulu'na (YSK) itiraz süresi iki gündür.
📝 İtiraz Başvurusu Nasıl Yapılır?
- 📄 Dilekçe Hazırlama: İtiraz dilekçesi, itirazın nedenlerini, delilleri ve itiraz edenin kimlik bilgilerini içermelidir.
- 📍 Yetkili Seçim Kuruluna Başvuru: İtiraz dilekçesi, ilgili seçim kuruluna (ilçe, il veya YSK) elden veya posta yoluyla teslim edilebilir.
- 📑 Delillerin Sunulması: İtirazın dayanağı olan delillerin (fotoğraf, video, tanık beyanları vb.) dilekçeyle birlikte sunulması önemlidir.
📢 Yüksek Seçim Kurulu (YSK)'ya Başvuru
İl seçim kurulu kararlarına karşı YSK'ya başvurulabilir. YSK, seçimlerin genel yönetim ve denetimiyle görevli en yüksek seçim organıdır. YSK'nın kararları kesindir ve yargı yoluna başvurulamaz.
❗ Önemli Notlar
- 📜 Kanıtların Önemi: İtirazın kabul edilmesi için, ihlalin somut delillerle kanıtlanması gerekmektedir.
- ⏰ Sürelerin Takibi: İtiraz sürelerinin kaçırılmaması, hak kaybına uğramamak için önemlidir.
- 👨⚖️ Hukuki Destek: İtiraz sürecinde hukuki destek almak, sürecin doğru ve etkili bir şekilde yürütülmesine yardımcı olabilir.
