Edebiyat tarihimizin kilometre taşlarından biri olan Telemak, Yusuf Kamil Paşa tarafından Fransızca'dan çevrilerek Türk okuyucusuyla buluşmuştur. Bu eser, sadece bir çeviri roman olmakla kalmayıp, aynı zamanda Batı edebiyatının Osmanlı İmparatorluğu'na açılan önemli bir penceresi olmuştur.
Telemak, aslında Fransız yazar François Fénelon tarafından yazılmış olan Les Aventures de Télémaque adlı eserdir. Fénelon, bu romanı genç bir prensi eğitmek amacıyla kaleme almıştır. Eser, Homeros'un Odysseia destanından esinlenerek yazılmıştır ve Telemakhos'un babası Odysseus'u arayışını konu alır.
Yusuf Kamil Paşa, dönemin önemli devlet adamlarından biri olmasının yanı sıra, edebiyata da büyük ilgi duymuştur. Onun bu çevirisi, Türk edebiyatında bir dönüm noktası teşkil etmiştir. Telemak, Türk okuyucusunu Batı edebiyatının önemli eserlerinden biriyle tanıştırmış ve çeviri faaliyetlerinin artmasına öncülük etmiştir.
Telemak'ın Türkçe çevirisi, 1859 yılında yayınlanmıştır. Bu tarih, Osmanlı İmparatorluğu'nda Batılılaşma hareketlerinin hız kazandığı bir döneme denk gelmektedir. Eser, yayınlandığı dönemde büyük ilgi görmüş ve edebiyat çevrelerinde geniş yankı uyandırmıştır.
Roman, Odysseus'un oğlu Telemakhos'un babasını arayışını anlatır. Telemakhos, bu yolculuk sırasında Mentor adlı bir rehber eşliğinde birçok farklı ülkeyi ziyaret eder ve çeşitli maceralar yaşar. Bu maceralar, ona sadece babasını bulma yolunda yardımcı olmakla kalmaz, aynı zamanda erdem, adalet, yönetim gibi konularda da önemli dersler verir.
Telemak, Türk edebiyatı için sadece bir çeviri roman olmanın ötesinde, bir köprü görevi görmüştür. Batı edebiyatının zenginliğini Türk okuyucusuna sunmuş, çeviri faaliyetlerini teşvik etmiş ve edebi üslubun gelişimine katkıda bulunmuştur. Bu nedenle, Telemak'ın Türk edebiyat tarihindeki yeri ve önemi büyüktür.
