Hayat kurtarma zinciri, ani gelişen ve yaşamı tehdit eden durumlarda, hasta veya yaralıya yapılan ilk yardım uygulamalarının sıralı ve koordineli bir şekilde gerçekleştirilmesini ifade eder. Bu zincirin her halkası, hasta veya yaralının hayatta kalma şansını artırmak için kritik öneme sahiptir.
Olay yerinde karşılaşılan acil durumda yapılması gereken ilk şey, 112 Acil Çağrı Merkezi'ni aramaktır. Bu çağrı sırasında sakin olmak ve aşağıdaki bilgileri net bir şekilde aktarmak hayati önem taşır:
Temel yaşam desteği, solunumu ve/veya kalbi durmuş olan bir kişiye, sağlık ekipleri gelene kadar yapılan ilk yardım uygulamalarını kapsar. TYD'nin temel adımları şunlardır:
Yaralı veya hastanın omzuna hafifçe dokunarak "İyi misiniz?" şeklinde seslenilir. Bilinç kapalı ise diğer adımlara geçilir.
Bak-Dinle-Hisset yöntemiyle solunum kontrol edilir. Göğüs hareketleri gözlemlenir, yüze soluk sesi ve sıcaklığı hissedilmeye çalışılır. Bu işlem 10 saniye kadar sürmelidir.
Eğer solunum yoksa, hava yolunu açmak için baş geri çene yukarı pozisyonu verilir. Bir el alında, diğer el çenede olacak şekilde baş geriye doğru itilir ve çene yukarı kaldırılır.
Solunum yoksa veya yetersizse, kalp masajına başlanır. Yetişkinlerde göğüs kemiğinin alt yarısına, iki meme başı arasındaki bölgeye, iki el üst üste konularak dakikada 100-120 olacak şekilde 5-6 cm derinliğinde baskı uygulanır. Çocuklarda tek elle, bebeklerde ise iki parmakla daha hafif baskı uygulanır.
Kalp masajıyla birlikte suni solunum da uygulanır. Her 30 kalp masajından sonra 2 suni solunum verilir. Suni solunum için ağızdan ağıza veya ağızdan buruna yöntemleri kullanılabilir. Her solunum 1 saniye sürmeli ve göğsün yükselmesine yetecek kadar hava verilmelidir.
Ambulans ekipleri olay yerine ulaştığında, hasta veya yaralıya daha ileri düzeyde tıbbi müdahalelerde bulunurlar. Bu müdahaleler arasında:
Hasta veya yaralı hastaneye ulaştığında, acil servis doktorları ve hemşireleri tarafından detaylı bir değerlendirme yapılır ve gerekli tedaviye başlanır. Bu tedavi, hasta veya yaralının durumuna göre değişebilir ve cerrahi müdahaleleri de içerebilir.
