💼 İşyeri Devrinin Tanımı ve Kapsamı
İşyeri devri, bir işyerinin veya bir bölümünün hukuki tasarruflarla (satış, bağış, birleşme vb.) başka bir işverene geçmesidir. Bu durumda, işyeri devredenin iş sözleşmeleri, devralan işveren tarafından aynı şartlarla devam ettirilir. İşyeri devri, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 6. maddesinde düzenlenmiştir.
💰 Vergi Yükümlülükleri
🏢 Gelir Vergisi
- 🧾 Devreden Açısından: İşyeri devri, devreden açısından bir kazanç doğuruyorsa, bu kazanç gelir vergisine tabidir. Devredilen varlıkların (demirbaş, stok vb.) değer artışı, gelir vergisi matrahını oluşturur.
- 🧾 Devralan Açısından: Devralan, devraldığı varlıklar için ödediği bedeli maliyet olarak dikkate alır. Bu maliyet, amortisman yoluyla giderleştirilebilir.
🏢 Katma Değer Vergisi (KDV)
- 🧾 Devreden Açısından: KDV Kanunu'nun 17/4-c maddesine göre, işyeri devri KDV'den istisnadır. Ancak, devir kapsamına girmeyen mal ve hizmetler (örneğin, devirden ayrı olarak satılan stoklar) KDV'ye tabidir.
- 🧾 Devralan Açısından: Devralan, KDV istisnasından yararlanır. Ancak, devraldığı varlıklar üzerinden KDV ödemez.
🏢 Damga Vergisi
- 🧾 İşyeri devrine ilişkin düzenlenen sözleşmeler damga vergisine tabidir. Damga vergisi oranı, sözleşme bedeli üzerinden binde 9,48 olarak uygulanır (2024 yılı için).
🛡️ SGK Yükümlülükleri
🧑⚖️ İşyeri Bildirgesi
- 📝 Devralan İşveren: İşyerini devralan işveren, işyerini devraldığı tarihten itibaren en geç 10 gün içinde SGK'ya işyeri bildirgesi vermekle yükümlüdür.
🧑⚖️ Sigortalıların Bildirimi
- 📝 İşyeri devri, sigortalı çalışanların haklarını etkilemez. Devralan işveren, çalışanların sigorta primlerini ödemeye devam etmekle yükümlüdür.
- 📝 Devreden işveren, işten ayrılış bildirgesini, devralan işveren ise işe giriş bildirgesini vermekle yükümlüdür.
🧑⚖️ Prim Borçları
- 💰 Devreden İşveren: Devir tarihine kadar olan SGK prim borçlarından sorumludur.
- 💰 Devralan İşveren: Devraldığı tarihten sonraki prim borçlarından sorumludur. Devralan işveren, devirden önce doğmuş olan prim borçlarından da devreden işverenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur. Ancak, devralan işverenin sorumluluğu, devraldığı işyerinin değeri ile sınırlıdır.
🧑⚖️ İşsizlik Sigortası Fonu
- 💼 İşyeri devri, çalışanların işsizlik sigortası haklarını etkilemez. Çalışanlar, işsizlik sigortası şartlarını taşıyorlarsa, işsizlik ödeneğinden yararlanabilirler.
📝 Dikkat Edilmesi Gerekenler
- ⚠️ İşyeri devri sözleşmesinin dikkatli bir şekilde hazırlanması, vergi ve SGK yükümlülüklerinin doğru bir şekilde belirlenmesi açısından önemlidir.
- ⚠️ Devir öncesinde vergi ve SGK borçlarının tespit edilmesi, devralan işverenin olası risklerini azaltır.
- ⚠️ İşyeri devri sürecinde bir mali müşavir veya hukuk danışmanından destek almak, sürecin doğru ve eksiksiz bir şekilde tamamlanmasına yardımcı olur.
