KPSS Osmanlı Dağılma Dönemi İç İsyanlar ve Dış Tehditler: Tam Kapsamlı Anlatım

Question

Osmanlı Devleti'nin dağılma dönemindeki iç isyanlar ve dış tehditler çok karışık. Hangi isyanlar vardı, kimler destekledi ve dış tehditler nelerdi, tam olarak öğrenmek istiyorum.

Answer 1

⚔️ Osmanlı Dağılma Dönemi İç İsyanları

• 💥 Celali İsyanları (16. ve 17. Yüzyıllar): Merkezi otoritenin zayıflamasıyla Anadolu'da çıkan bu isyanlar, ekonomik sıkıntılar, ağır vergiler ve yönetimdeki adaletsizlikler sonucu ortaya çıkmıştır. Şiddet ve yağma olayları ile karakterizedir.
• 🪶 Patrona Halil İsyanı (1730): Lale Devri'nin sona ermesine neden olan bu isyan, zevk ve sefa düşkünlüğüne, artan vergilere ve halkın hoşnutsuzluğuna bir tepki olarak ortaya çıkmıştır.
• 👮‍♂️ Kabakçı Mustafa İsyanı (1807): Nizam-ı Cedid ordusuna karşı çıkan bu isyan, yeniliklere karşı olan Yeniçeriler ve ulemanın desteğiyle gerçekleşmiştir. III. Selim tahttan indirilmiş ve Nizam-ı Cedid uygulamaları sona erdirilmiştir.
• 🤝 Sırp İsyanları (1804-1817): Osmanlı Devleti'ne karşı ilk bağımsızlık hareketidir. Milliyetçilik akımının etkisiyle başlamış ve uzun süren mücadeleler sonucunda Sırbistan özerklik kazanmıştır.
• 🇬🇷 Yunan İsyanı (1821-1829): Milliyetçilik akımının etkisiyle çıkan bu isyan, Avrupa devletlerinin desteğiyle bağımsızlıkla sonuçlanmıştır. Osmanlı Devleti için büyük bir kayıp olmuştur.
• 👨‍🌾 Mısır Meselesi ve Kavalalı Mehmet Ali Paşa İsyanı (1831-1840): Mısır Valisi Kavalalı Mehmet Ali Paşa'nın Osmanlı Devleti'ne karşı başlattığı isyandır. Bu isyan, Osmanlı Devleti'ni zor durumda bırakmış ve Avrupa devletlerinin müdahalesine yol açmıştır.

🌍 Osmanlı Dağılma Dönemi Dış Tehditler

🇷🇺 Rusya

• ⚔️ Rus-Osmanlı Savaşları: 18. ve 19. yüzyıllarda Rusya, Osmanlı Devleti'nin zayıflığından faydalanarak topraklarını genişletmek istemiştir. Bu amaçla birçok savaş yapılmıştır (1768-1774, 1787-1792, 1806-1812, 1828-1829, 1853-1856 Kırım Savaşı, 1877-1878 93 Harbi).
• 🚢 Boğazlar Sorunu: Rusya'nın sıcak denizlere inme politikası, Boğazlar üzerinde hakimiyet kurma isteği ile kendini göstermiştir. Bu durum, Osmanlı Devleti ve Avrupa devletleri arasında sürekli bir gerilim kaynağı olmuştur.

🇪🇺 Avrupa Devletleri

• 🛡️ Şark Meselesi: Avrupa devletlerinin Osmanlı Devleti'nin topraklarını paylaşma ve nüfuz alanları oluşturma politikasıdır. Bu politika, Osmanlı Devleti'nin dağılmasında önemli bir rol oynamıştır.
• 🏛️ Azınlık Hakları: Avrupa devletleri, Osmanlı Devleti'ndeki azınlıkların haklarını bahane ederek iç işlerine karışmışlardır. Bu durum, Osmanlı Devleti'nin egemenlik haklarını zedelemiştir.
• 💰 Ekonomik Çıkarlar: Avrupa devletleri, Osmanlı Devleti ile imzaladıkları kapitülasyonlar sayesinde ekonomik ayrıcalıklar elde etmişlerdir. Bu durum, Osmanlı ekonomisinin çökmesine neden olmuştur.

🇫🇷 Fransa ve 🇬🇧 İngiltere

• 🤝 Sömürgecilik Yarışı: Fransa ve İngiltere, Osmanlı toprakları üzerinde sömürge elde etme yarışına girmişlerdir. Bu durum, Osmanlı Devleti'nin zayıflamasına ve toprak kayıplarına yol açmıştır.
• 🚢 Mısır'ın İşgali (1798): Fransa'nın Mısır'ı işgali, Osmanlı Devleti'nin zayıflığını göstermiş ve diğer Avrupa devletlerinin de iştahını kabartmıştır.

📜 Genel Değerlendirme

• 📉 Merkezi Otoritenin Zayıflaması: İç isyanlar ve dış tehditler, Osmanlı Devleti'nin merkezi otoritesini zayıflatmış ve devletin dağılma sürecini hızlandırmıştır.
• 🌍 Toprak Kayıpları: Osmanlı Devleti, iç isyanlar ve dış savaşlar sonucunda birçok toprak kaybetmiştir. Bu durum, devletin ekonomik ve askeri gücünü azaltmıştır.
• 🌱 Milliyetçilik Akımı: Milliyetçilik akımı, Osmanlı Devleti'ndeki azınlıkların bağımsızlık hareketlerine öncülük etmiştir. Bu durum, devletin parçalanmasına yol açmıştır.