🌍 Atatürk Dönemi Türk Dış Politikasının Temel İlkeleri
Türk dış politikası, Atatürk'ün önderliğinde şekillenirken, milli menfaatleri koruma ve bölgesel istikrarı sağlama odaklı bir çizgi izlemiştir. Bu dönemin temel ilkeleri şunlardır:
- 🤝 Tam Bağımsızlık: Her alanda bağımsızlığı esas almak, diğer devletlerin iç işlerine karışmamak ve kendi kararlarını özgürce alabilmek.
- 🕊️ Yurtta Sulh, Cihanda Sulh: İç barışı ve dünya barışını öncelemek, sorunları diyalog yoluyla çözmeye çalışmak.
- 🌐 Milli Menfaatler: Ülkenin çıkarlarını her şeyin üstünde tutmak, dış politikayı bu doğrultuda şekillendirmek.
- ⚖️ Mütekabiliyet: Karşılıklılık ilkesine uygun davranmak, diğer devletlerin Türkiye'ye gösterdiği saygı ve işbirliğine aynı şekilde karşılık vermek.
- 📍 Gerçekçilik: Hayalperest yaklaşımlardan uzak durmak, mevcut şartları ve imkanları göz önünde bulundurarak politikalar üretmek.
- 🔄 Batılılaşma ve Çağdaşlaşma: Batı ile ilişkileri geliştirerek modernleşme sürecini hızlandırmak, çağdaş uygarlık seviyesine ulaşmayı hedeflemek.
📅 Atatürk Dönemi Türk Dış Politikasındaki Önemli Olaylar
🤝 Balkan Antantı (1934)
Balkan Antantı, Türkiye, Yunanistan, Yugoslavya ve Romanya arasında imzalanan bir işbirliği anlaşmasıdır. Amaç, Balkan devletleri arasındaki ilişkileri güçlendirmek ve bölgedeki istikrarı sağlamaktır. İtalya ve Almanya'nın yayılmacı politikalarına karşı bir önlem olarak görülmüştür.
- 🗓️ İmzalanma Tarihi: 9 Şubat 1934
- 🎯 Amaç: Balkan devletleri arasındaki siyasi ve ekonomik işbirliğini artırmak, bölgesel güvenliği sağlamak.
- ❌ Neden Dağıldı: II. Dünya Savaşı'nın başlaması ve Balkan ülkelerinin farklı cephelerde yer almasıyla dağılmıştır.
🤝 Montrö Boğazlar Sözleşmesi (1936)
Montrö Boğazlar Sözleşmesi, Türkiye'ye Boğazlar üzerindeki egemenlik haklarını geri veren önemli bir başarıdır. Sözleşme ile Boğazlar'ın askeri ve ticari geçiş rejimi yeniden düzenlenmiştir.
- 🗓️ İmzalanma Tarihi: 20 Temmuz 1936
- 🎯 Amaç: Boğazlar üzerindeki Türk egemenliğini sağlamak, Boğazlar'dan geçişleri uluslararası hukuka uygun hale getirmek.
- 🔑 Önemi: Türkiye'nin Boğazlar üzerindeki tam kontrolünü sağlamış, Karadeniz'in güvenliğine katkıda bulunmuştur.
🇹🇷 Hatay'ın Anavatana Katılması (1939)
Hatay'ın anavatana katılması, Atatürk'ün dış politikadaki kararlılığının ve diplomatik başarısının bir göstergesidir. Türkiye, uzun süren diplomatik çabalar sonucunda Hatay'ı Türkiye topraklarına katmayı başarmıştır.
- 🗓️ Katılma Tarihi: 29 Haziran 1939
- 🎯 Süreç: Hatay'da yapılan referandum sonucunda Türkiye'ye katılma kararı alınmıştır.
- 🔑 Önemi: Türkiye'nin toprak bütünlüğünü sağlamış, milli birlik ve beraberliği güçlendirmiştir.
🌍 Milletler Cemiyeti'ne Giriş (1932)
Türkiye, 1932 yılında Milletler Cemiyeti'ne üye olmuştur. Bu, Türkiye'nin uluslararası alanda tanınması ve saygınlığının artması açısından önemli bir adımdır. Atatürk, Türkiye'nin dünya barışına katkıda bulunma arzusunu bu şekilde göstermiştir.
- 🗓️ Üyelik Tarihi: 18 Temmuz 1932
- 🎯 Amaç: Dünya barışına katkıda bulunmak, uluslararası işbirliğini desteklemek.
- 🔑 Önemi: Türkiye'nin uluslararası alanda etkin bir rol oynamasına olanak sağlamıştır.
