KPSS Tarih: Türk-İslam Devletleri Önemli Olaylar

Question

Türk-İslam Devletleri'nde o kadar çok olay var ki, hangisi önemli, hangisi değil karıştırıyorum. Bir de hangi olayın hangi devlete ait olduğunu ayırt etmekte zorlanıyorum.

Answer 1

🕌 Türk-İslam Devletleri: Tarihin Dönüm Noktaları

• 🏹 Talas Savaşı (751): Çin ile Abbasi orduları arasında gerçekleşti. Karluk Türkleri'nin Abbasileri desteklemesiyle sonuçlanan bu savaş, Türklerin İslam dünyasına girişini hızlandırdı. Kağıt üretimi Çin dışına yayıldı.
• 🌟 Karahanlılar (840-1212): Orta Asya'da kurulan ilk Müslüman Türk devletidir. Satuk Buğra Han'ın İslam'ı kabulüyle devletin dini kimliği şekillendi. Ribat adı verilen kervansaraylar inşa ettiler.
• ⚔️ Gazneliler (963-1187): Afganistan merkezli kurulan bu devlet, Hindistan'a yaptığı seferlerle İslam'ı yaydı. Sultan Mahmud, en önemli hükümdarlarındandır ve "Sultan" unvanını kullanan ilk Türk hükümdarıdır. Bilim insanlarını himaye etmişlerdir.
• Selçuklu Devleti (1037-1194): Dandanakan Savaşı (1040) ile Gaznelileri yenerek Horasan'da kuruldu. Tuğrul Bey ve Çağrı Bey önderliğinde büyüdü.
• ⛰️ Büyük Selçuklu Devleti (1037-1194): Tuğrul Bey'in Bağdat'ı alarak Abbasi halifesini Şii Büveyhoğulları baskısından kurtarması, İslam dünyasında Selçukluların itibarını artırdı. Malazgirt Savaşı (1071) ile Anadolu'nun kapıları Türklere açıldı. Nizamülmülk'ün kurduğu Nizamiye Medreseleri, önemli eğitim kurumlarıydı.
• 🛡️ Türkiye Selçuklu Devleti (1077-1308): Anadolu'da kurulan bu devlet, başkent olarak İznik'i, daha sonra Konya'yı kullandı. Haçlı Seferleri ile mücadele ettiler. Kervansaraylar, camiler ve medreseler inşa ederek Anadolu'nun Türkleşmesine katkıda bulundular. Miryokefalon Savaşı (1176) ile Anadolu'nun Türk yurdu olduğu kesinleşti.
• 👑 Harzemşahlar (1077-1231): Harezm bölgesinde kurulan bu devlet, Cengiz Han önderliğindeki Moğol İmparatorluğu ile yaptığı Otrar Faciası sonucu zayıfladı ve yıkıldı.
• 🐺 Memlükler (1250-1517): Kölemenler olarak da bilinen bu devlet, Mısır'da kuruldu. Ayn Calut Savaşı (1260) ile Moğol ilerleyişini durdurarak İslam dünyasını korudular. Baharat Yolu üzerinde bulunmaları sayesinde zenginleştiler. Yavuz Sultan Selim'in Mısır Seferi (1516-1517) ile Osmanlı Devleti'ne katıldılar.

🎨 Kültürel ve Bilimsel Miras

• ✍️ Divan-ı Lügat'it Türk: Kaşgarlı Mahmud tarafından yazılan bu eser, Türk dilinin ilk sözlüğü ve ansiklopedisidir.
• 📜 Kutadgu Bilig: Yusuf Has Hacib tarafından yazılan bu eser, Türk-İslam devletlerinde devlet yönetimi ve ahlak konularında öğütler içeren bir siyasetnamedir.
• 🔭 İbn-i Sina: Tıp alanında önemli çalışmalar yapmış, "El-Kanun fi't-Tıbb" adlı eseri yüzyıllar boyunca Avrupa üniversitelerinde ders kitabı olarak okutulmuştur.
• 🌍 El-Biruni: Astronomi, matematik ve coğrafya alanlarında önemli çalışmalar yapmış, dünyanın yuvarlak olduğunu ve ekseni etrafında döndüğünü belirtmiştir.
• 📐 Ömer Hayyam: Matematik, astronomi ve edebiyat alanlarında önemli çalışmalar yapmış, Celali takvimini hazırlamıştır. Rubaileriyle tanınır.