? Devletçilik İlkesi: Özel sektörün yetersiz kaldığı veya milli çıkarların gerektirdiği alanlarda devletin ekonomik faaliyetlere katılmasıdır. Amaç, ekonomik kalkınmayı hızlandırmak ve sosyal adaleti sağlamaktır.
? Karma Ekonomi Modeli: Devletçilik ilkesi, serbest piyasa ekonomisini tamamen reddetmez. Aksine, özel sektör ile devletin birlikte çalıştığı bir karma ekonomi modelini benimser.
⚖️ Planlı Ekonomi: Ekonomik kalkınmanın planlı bir şekilde yürütülmesi hedeflenir. Bu amaçla, ekonomik planlar hazırlanır ve uygulanır.
?? Milli Ekonomi: Ülkenin kendi kaynaklarına dayanarak kalkınması ve dışa bağımlılığın azaltılması amaçlanır. Yerli üretimin desteklenmesi ve teşvik edilmesi önemlidir.
? Atatürk Dönemi'nde Ekonomik Kalkınma Hamleleri
? Sanayi Alanındaki Gelişmeler
? Teşvik-i Sanayi Kanunu (1927): Özel sektörün sanayi alanındaki yatırımlarını teşvik etmek amacıyla çıkarılmıştır.
? Sanayi ve Maadin Bankası (1933): Sanayi ve madencilik sektörlerine kredi sağlamak amacıyla kurulmuştur.
? Şeker Fabrikaları: Ülkenin şeker ihtiyacını karşılamak amacıyla birçok şeker fabrikası kurulmuştur (Alpullu Şeker Fabrikası gibi).
textile Tekstil Sanayi: Pamuklu ve yünlü tekstil sanayisinin geliştirilmesine önem verilmiştir (Nazilli Basma Fabrikası gibi).
?? Örnek Çiftlikler: Modern tarım tekniklerinin uygulanması ve yaygınlaştırılması amacıyla örnek çiftlikler kurulmuştur.
? Toprak Reformu Girişimleri: Toprakların daha adil bir şekilde dağıtılması ve tarımsal üretimin artırılması amaçlanmıştır.
? Diğer Ekonomik Gelişmeler
? Merkez Bankası'nın Kurulması (1930): Para politikasını düzenlemek ve Türk lirasının değerini korumak amacıyla kurulmuştur.
?️ Demiryolu Yatırımları: Ulaşım ağının geliştirilmesi ve ekonomik kalkınmanın desteklenmesi amacıyla demiryolu yapımına önem verilmiştir.
⚓ Denizcilik Alanındaki Gelişmeler: Kabotaj Kanunu ile Türk denizlerinde taşımacılık hakkı Türklere verilmiştir.
? Önemli Hatırlatmalar
?️ İzmir İktisat Kongresi (1923): Türkiye'nin ekonomik kalkınma stratejilerinin belirlendiği önemli bir kongredir. Bu kongrede, milli ve bağımsız bir ekonomi vurgusu yapılmıştır.
? 1929 Dünya Ekonomik Krizi: Bu kriz, Türkiye'yi de etkilemiş ve devletçilik ilkesinin daha da önem kazanmasına neden olmuştur.
? Beş Yıllık Kalkınma Planları: Ekonomik kalkınmanın planlı bir şekilde yürütülmesi amacıyla hazırlanmıştır.