Koşul-sonuç cümleleri, bir olayın gerçekleşmesinin başka bir olayın gerçekleşmesine bağlı olduğunu ifade eden cümlelerdir. Yani, bir şeyin olması için başka bir şeyin olması gerekir. Bu tür cümlelerde iki temel unsur bulunur:
Koşul-sonuç cümleleri genellikle "-se, -sa" ekleriyle veya "eğer, şayet" gibi kelimelerle kurulur.
Bir cümlenin koşul-sonuç cümlesi olup olmadığını anlamak için şu soruları sorabiliriz:
Eğer bu sorulara cevabınız "evet" ise, o cümle büyük ihtimalle bir koşul-sonuç cümlesidir.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde koşul-sonuç ilişkisi vardır?
A) Hava çok güzeldi.
B) Kitap okumayı çok severim.
C) Derslerine çalışırsa başarılı olur.
D) Bugün parka gideceğiz.
Çözüm:
Cevap C seçeneğidir. Çünkü "Derslerine çalışırsa başarılı olur" cümlesinde başarılı olma durumu ders çalışma koşuluna bağlıdır.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde koşul anlamı yoktur?
A) Yağmur dinerse pikniğe gideriz.
B) Erken yatarsan dinlenmiş uyanırsın.
C) Çalışırsan kazanırsın.
D) Hava çok sıcak.
Çözüm:
Cevap D seçeneğidir. "Hava çok sıcak" cümlesi herhangi bir koşul belirtmemektedir. Diğer seçeneklerde ise bir durumun gerçekleşmesi başka bir duruma bağlıdır.
"................, sınavı kazanamazsın." cümlesi aşağıdakilerden hangisiyle tamamlanırsa koşul-sonuç cümlesi olur?
A) Çok çalışırsan
B) Ders çalışmazsan
C) Kitap okursan
D) Erken yatarsan
Çözüm:
Cevap B seçeneğidir. "Ders çalışmazsan, sınavı kazanamazsın." cümlesi bir koşul-sonuç ilişkisi içerir. Sınavı kazanamama durumu ders çalışmama koşuluna bağlıdır.