⚖️ Nisbi Butlan Nedir?
Nisbi butlan, bir hukuki işlemin, kanunda öngörülen bazı hallerde, sadece ilgili tarafın ileri sürmesiyle geçersiz hale getirilebilmesidir. Bu durumda, işlem baştan itibaren değil, iptal edildiği andan itibaren hükümsüz kalır.
⚠️ Nisbi Butlanın İleri Sürülebileceği Haller
- 💔 İrade Sakatlığı: Sözleşme yapılırken iradenin hata, hile veya tehdit (ikrah) altında sakatlanması.
- 🍎 Hata: Sözleşmenin esaslı unsurlarında yanılma.
- 🍎 Hile: Karşı tarafın kasıtlı olarak yanıltması.
- 🍎 Tehdit: Korkutularak sözleşme yapmaya zorlanma.
- 👧 Ehliyetsizlik: Sözleşmeyi yapan taraflardan birinin ehliyetsiz olması (örneğin, ayırt etme gücünden yoksun olması veya kısıtlı olması).
- 👨👩👧👦 Temsil Yetkisinin Aşılması: Bir temsilcinin, temsil yetkisini aşarak işlem yapması.
- 📜 Kanunda Öngörülen Diğer Haller: Bazı özel kanunlarda belirtilen diğer durumlar.
⏳ Hak Düşürücü Süreler
Nisbi butlanın ileri sürülmesi, belirli bir süreye tabidir. Bu süreye hak düşürücü süre denir. Hak düşürücü süre geçtikten sonra, nisbi butlan iddiası ileri sürülemez ve hukuki işlem geçerli hale gelir.
🗓️ Süreler Ne Kadar?
- ⏱️ Hata, Hile veya Tehdit Hallerinde: Bu durumların öğrenildiği veya tehdidin ortadan kalktığı tarihten itibaren 1 yıl.
- 👶 Ehliyetsizlik Hallerinde: Ehliyetsizliğin ortadan kalktığı tarihten itibaren 1 yıl.
- ⚖️ Genel Süre: Her halükarda sözleşmenin kurulduğu tarihten itibaren 10 yıl.
💡 Önemli Notlar
- 📌 Hak düşürücü süreler, mahkeme tarafından re'sen (kendiliğinden) dikkate alınır.
- 📌 Nisbi butlanı ileri sürme hakkı, sadece ilgili tarafa aittir. Herkes tarafından ileri sürülemez.
- 📌 Nisbi butlan davası açmak yerine, sözleşmenin iptali de talep edilebilir.
