💰 Opsiyon Sözleşmesi Fiyatlamasında Yunanlılar (Greeks)
Opsiyon sözleşmelerinin fiyatlaması karmaşık bir süreçtir ve bu süreçte "Yunanlılar" olarak adlandırılan bir dizi faktör önemli rol oynar. Bu faktörler, opsiyon fiyatının dayanak varlık fiyatındaki değişikliklere, zamana ve diğer değişkenlere karşı duyarlılığını ölçer. En önemli Yunanlılar şunlardır: Delta, Gamma, Theta ve Vega.
🎯 Delta
Delta, bir opsiyonun fiyatının, dayanak varlığın fiyatındaki 1 birimlik bir değişikliğe karşı ne kadar değişeceğini gösterir.
- 🍎 Delta değeri 0 ile 1 arasında değişir (alım opsiyonları için) ve -1 ile 0 arasında değişir (satım opsiyonları için).
- 🍎 Delta, opsiyonun duyarlılığını ölçer. Örneğin, delta değeri 0.60 olan bir alım opsiyonu, dayanak varlık fiyatı 1 TL arttığında yaklaşık olarak 0.60 TL artacaktır.
- 🍎 Delta hesaplaması şu şekilde yapılır:
$Delta = \frac{\text{Opsiyon Fiyatındaki Değişim}}{\text{Dayanak Varlık Fiyatındaki Değişim}}$
📈 Gamma
Gamma, Delta'nın dayanak varlık fiyatındaki 1 birimlik bir değişikliğe karşı ne kadar değişeceğini gösterir. Başka bir deyişle, Delta'nın değişim hızıdır.
- 🍎 Gamma değeri ne kadar yüksekse, Delta o kadar hızlı değişir.
- 🍎 Gamma, özellikle dayanak varlık fiyatı opsiyonun kullanım fiyatına yakın olduğunda önemlidir.
- 🍎 Gamma hesaplaması şu şekilde yapılır:
$Gamma = \frac{\text{Delta'daki Değişim}}{\text{Dayanak Varlık Fiyatındaki Değişim}}$
⏳ Theta
Theta, bir opsiyonun fiyatının, zamanın geçmesiyle ne kadar azalacağını gösterir. Genellikle "zaman değeri kaybı" olarak adlandırılır.
- 🍎 Theta değeri negatiftir, çünkü zaman geçtikçe opsiyonun değeri azalır (diğer faktörler sabitken).
- 🍎 Theta, vadeye yakın opsiyonlar için daha büyüktür.
- 🍎 Theta hesaplaması şu şekilde yapılır:
$Theta = -\frac{\text{Opsiyon Fiyatındaki Değişim}}{\text{Zamanındaki Değişim}}$
🌊 Vega
Vega, bir opsiyonun fiyatının, dayanak varlığın volatilite (oynaklık) seviyesindeki %1'lik bir değişikliğe karşı ne kadar değişeceğini gösterir.
- 🍎 Vega değeri ne kadar yüksekse, opsiyonun fiyatı volatilite değişikliklerine karşı o kadar duyarlıdır.
- 🍎 Vega, özellikle volatilite yüksek olduğunda önemlidir.
- 🍎 Vega hesaplaması şu şekilde yapılır:
$Vega = \frac{\text{Opsiyon Fiyatındaki Değişim}}{\text{Volatilitedeki Değişim}}$
📊 Özet Tablo
| Yunanlı | Tanım | Etkisi |
|---------|---------------------------------------------------------------------------|----------------------------------------------------------------------------------------------------------|
| Delta | Dayanak varlık fiyatındaki değişime karşı opsiyon fiyatının duyarlılığı | Dayanak varlık fiyatı arttıkça/azaldıkça opsiyon fiyatının ne kadar değişeceğini gösterir. |
| Gamma | Delta'nın değişim hızı | Delta'nın ne kadar hızlı değişeceğini gösterir; risk yönetimi için önemlidir. |
| Theta | Zamanın geçmesiyle opsiyon fiyatındaki azalma | Vadeye yaklaştıkça opsiyonun değer kaybetme hızını gösterir. |
| Vega | Volatilitedeki değişime karşı opsiyon fiyatının duyarlılığı | Volatilite arttıkça/azaldıkça opsiyon fiyatının ne kadar değişeceğini gösterir. |
