Polinomlar, matematik dünyasının renkli ve eğlenceli üyeleridir. Değişkenler, sayılar ve işlemlerin bir araya gelmesiyle oluşurlar. En basit tanımıyla, bir polinom, terimlerin toplamından oluşur. Her terim, bir sayı (katsayı) ve bir değişkenin (genellikle x) üssü ile çarpımından meydana gelir.
Polinomlar, içerdikleri terim sayısına ve derecelerine göre farklı çeşitlere ayrılırlar.
Bir polinomun derecesi, içindeki en yüksek üslü terimin üssüdür.
Şimdi de polinomlarla ilgili TYT'de çıkmış veya çıkabilecek tarzda birkaç soru çözelim!
Aşağıdakilerden hangisi bir polinomdur?
A) $f(x) = x^2 + \frac{1}{x}$
B) $g(x) = \sqrt{x} + 3x$
C) $h(x) = x^3 - 2x + 5$
D) $k(x) = x^{-1} + x$
E) $l(x) = |x| + 2$
Çözüm: Bir ifadenin polinom olabilmesi için değişkenin üssünün negatif veya kesirli olmaması gerekir. Ayrıca mutlak değer de polinom tanımına uymaz. Bu durumda doğru cevap C seçeneğidir, çünkü $h(x) = x^3 - 2x + 5$ ifadesindeki tüm üsler pozitif tam sayıdır.
$P(x) = (a-2)x^3 + (b+1)x^2 + 3x - 5$ polinomu sabit polinom olduğuna göre, $a + b$ kaçtır?
Çözüm: Bir polinomun sabit polinom olabilmesi için $x$'li terimlerin katsayılarının sıfır olması gerekir. Yani, $a-2 = 0$ ve $b+1 = 0$ olmalıdır. Buradan $a = 2$ ve $b = -1$ bulunur. Dolayısıyla, $a + b = 2 + (-1) = 1$'dir.
$P(x) = (m-3)x^4 + (n+2)x + k - 1$ polinomunun derecesi 1 olduğuna göre, $m + n + k$ kaçtır?
Çözüm: Polinomun derecesi 1 ise, en yüksek dereceli terim $x$ olmalıdır. Bu durumda $x^4$'lü terimin katsayısı sıfır olmalı, yani $m-3 = 0$ ve dolayısıyla $m = 3$'tür. Ayrıca $x$'in katsayısı sıfırdan farklı olmalı, yani $n+2 \neq 0$ ve $n \neq -2$'dir. Sabit terim de olabilir, bu yüzden $k-1$ herhangi bir sayı olabilir. Ancak soruda $m+n+k$ değeri sorulduğu için $x^4$'lü terimin yok olması ve $x$'li terimin kalması yeterlidir. $n+2$ değeri için bir kısıtlama olmamasına rağmen, derecenin 1 olması için $x^4$'lü terimin yok olması gerektiği için $m=3$ olmalıdır. Eğer $k-1=0$ ise $k=1$ olur. Bu durumda $m + n + k = 3 + n + 1 = 4 + n$ olur. Ancak seçeneklerde sayısal bir değer olması gerektiği için, soruda bir eksiklik olabilir veya $n$'nin belirli bir değeri kastedilmiş olabilir. Eğer $n = 0$ ise, $m + n + k = 3 + 0 + 1 = 4$ olur.