💰 Repo (Geri Alım) İşlemi Nedir?
Repo, bir tarafın belirli bir menkul kıymeti (genellikle devlet tahvili veya hazine bonosu) belirli bir fiyattan satıp, aynı kıymeti gelecekte belirli bir tarihte daha yüksek bir fiyattan geri almayı taahhüt ettiği bir finansal işlemdir. Bu işlem, kısa vadeli borçlanma veya yatırım yapma aracı olarak kullanılır.
🏦 Repo İşleminin Tarafları
*
Satıcı (Borç Alan): Menkul kıymetleri satarak nakit elde eden ve gelecekte geri almayı taahhüt eden taraf.
*
Alıcı (Borç Veren): Menkul kıymetleri satın alarak satıcıya nakit sağlayan ve gelecekte geri satmayı bekleyen taraf.
🗓️ Repo İşleminin Adımları
- 📝 Anlaşma: Repo işlemi için taraflar, menkul kıymetin türü, miktarı, repo oranı (faiz), vade tarihi ve geri alım fiyatı gibi temel şartlarda anlaşırlar.
- 💸 Menkul Kıymet Satışı: Satıcı, belirlenen menkul kıymetleri alıcıya satar ve karşılığında nakit alır.
- ⏳ Vade Süresi: Repo vadesi boyunca alıcı, menkul kıymetleri elinde tutar. Bu süre genellikle kısadır (birkaç gün veya hafta).
- 🔄 Geri Alım: Vade tarihinde satıcı, anlaşılan geri alım fiyatını (orijinal satış fiyatı + repo faizi) alıcıya ödeyerek menkul kıymetleri geri alır.
📊 Repo Oranı (Faizi) Nasıl Hesaplanır?
Repo oranı, repo işleminin maliyetini veya getirisini belirler. Basit bir örnekle açıklayalım:
*
Satış Fiyatı: 1.000.000 TL
*
Repo Oranı: %10 (yıllık)
*
Vade: 30 gün
Geri alım fiyatı şu şekilde hesaplanır:
Geri Alım Fiyatı = Satış Fiyatı + (Satış Fiyatı x Repo Oranı x (Vade / 365))
Geri Alım Fiyatı = $1.000.000 + (1.000.000 * 0.10 * \frac{30}{365})$
Geri Alım Fiyatı = 1.000.000 + 8.219,18 = 1.008.219,18 TL
🔑 Repo İşleminin Avantajları ve Dezavantajları
✅ Avantajları
- 🚀 Kısa Vadeli Finansman: Repo, şirketler ve finans kuruluşları için hızlı ve esnek bir finansman kaynağıdır.
- 🔒 Düşük Risk: Menkul kıymet teminatı sayesinde, kredi riski düşüktür.
- 📈 Yüksek Likidite: Repo piyasası genellikle likittir, yani işlemler kolayca gerçekleştirilebilir.
❌ Dezavantajları
- 📉 Piyasa Riski: Menkul kıymetlerin değerindeki düşüşler, teminat değerini etkileyebilir.
- ⚠️ Karşı Taraf Riski: Satıcının geri alım yükümlülüğünü yerine getirememesi riski vardır.
- ⚙️ Karmaşıklık: Repo işlemleri, özellikle teminat yönetimi açısından karmaşık olabilir.
🎯 Repo İşlemi Kimler İçin Uygundur?
*
Bankalar: Likidite yönetimi ve kısa vadeli fonlama ihtiyaçları için.
*
Yatırım Fonları: Portföy getirilerini artırmak ve nakit yönetimi için.
*
Şirketler: Kısa vadeli nakit ihtiyaçlarını karşılamak için.
*
Devletler: Borçlanma ve para politikası uygulamaları için.
