🛡️ 5188 Sayılı Kanun ve İlgili Mevzuat
- 📜 5188 Sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun: Bu kanun, özel güvenlik hizmetlerinin temelini oluşturur. Amacı, özel güvenliğin yasal çerçevesini çizmek, görev ve yetkilerini belirlemektir.
- 📝 Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanunun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik: Kanunun uygulanma esaslarını detaylandırır. Özel güvenlik şirketlerinin ve görevlilerinin çalışma usul ve esaslarını düzenler.
- ⚖️ 6136 Sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun: Özel güvenlik görevlilerinin silah taşıma ve bulundurma şartlarını belirler.
🎯 Silahlı Özel Güvenlik Görevlisinin Hukuki Sorumlulukları
- 👮 Ceza Hukuku Sorumluluğu: Görev sırasında işlenen suçlardan dolayı genel hükümlere göre sorumluluk söz konusudur. Örneğin, orantısız güç kullanımı, görevi kötüye kullanma gibi durumlar ceza hukuku kapsamına girer.
- 🏛️ Hukuk (Tazminat) Hukuku Sorumluluğu: Görev sırasında başkalarına verilen zararlardan dolayı tazminat sorumluluğu doğabilir. Bu, hem özel güvenlik görevlisinin şahsî sorumluluğu, hem de çalıştığı şirketin sorumluluğu şeklinde olabilir.
- 💼 İdari Sorumluluk: Kanun ve yönetmeliklere aykırı davranışlar idari yaptırımlara neden olabilir. Örneğin, güvenlik izninin iptali, para cezası gibi.
🚨 Sınav Soruları ve Çözümleri
❓ Soru 1:
Aşağıdakilerden hangisi silahlı özel güvenlik görevlisinin yetkilerinden değildir?
- A) Suçüstü halinde yakalama
- B) Zor kullanma
- C) Kimlik sorma
- D) Konutta arama
- E) Emanete alma
Doğru Cevap: D) Konutta arama
Açıklama: Özel güvenlik görevlileri, genel kolluk kuvvetleri gibi konutta arama yetkisine sahip değildir. Bu yetki, kanunla yetkilendirilmiş mercilere aittir.
❓ Soru 2:
Özel güvenlik görevlisi, görev alanında bir hırsızlık olayına karışan şüpheliyi yakalamıştır. Aşağıdakilerden hangisi bu durumda yapması gereken ilk işlemdir?
- A) Şüphelinin ifadesini almak
- B) Şüpheliyi derhal genel kolluk kuvvetlerine teslim etmek
- C) Şüphelinin kimliğini tespit etmek
- D) Olay yerini incelemek
- E) Şüpheliyi serbest bırakmak
Doğru Cevap: B) Şüpheliyi derhal genel kolluk kuvvetlerine teslim etmek
Açıklama: Yakalanan şüpheli, gecikmeksizin yetkili genel kolluk birimlerine teslim edilmelidir. Özel güvenlik görevlilerinin ifade alma yetkisi yoktur.
❓ Soru 3:
5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'a göre, aşağıdakilerden hangisi özel güvenlik şirketlerinin faaliyet alanlarından değildir?
- A) Para ve değerli eşya nakli
- B) Kişi koruma
- C) Havaalanı güvenliği
- D) Cezaevi güvenliği
- E) Alarm izleme merkezi işletmek
Doğru Cevap: D) Cezaevi güvenliği
Açıklama: Cezaevi güvenliği, özel güvenlik şirketlerinin faaliyet alanına girmez. Bu görev, genellikle Adalet Bakanlığı'na bağlı personel tarafından yerine getirilir.
❓ Soru 4:
Bir özel güvenlik görevlisi, görev yaptığı alışveriş merkezinde bir kavga olayına müdahale ederken, yanlışlıkla bir vatandaşın yaralanmasına neden olmuştur. Bu durumda hangi tür sorumluluk söz konusu olur?
- A) Sadece idari sorumluluk
- B) Sadece ceza hukuku sorumluluğu
- C) Sadece hukuk (tazminat) hukuku sorumluluğu
- D) Hem ceza hukuku, hem de hukuk (tazminat) hukuku sorumluluğu
- E) İdari, ceza hukuku ve hukuk (tazminat) hukuku sorumluluğunun tamamı
Doğru Cevap: E) İdari, ceza hukuku ve hukuk (tazminat) hukuku sorumluluğunun tamamı
Açıklama: Bu durumda, görevli hakkında hem idari soruşturma açılabilir, hem ceza davası açılabilir, hem de yaralanan vatandaş tarafından tazminat davası açılabilir.
❓ Soru 5:
Aşağıdakilerden hangisi, özel güvenlik görevlisinin silah kullanma yetkisini düzenleyen temel prensiplerdendir?
- A) Her durumda silah kullanma serbestliği
- B) Sadece can güvenliği tehlikede ise silah kullanma
- C) Sadece mala yönelik saldırılarda silah kullanma
- D) Silah kullanmadan önce uyarıda bulunma zorunluluğu (duruma göre)
- E) Amirinden izin alarak silah kullanma
Doğru Cevap: D) Silah kullanmadan önce uyarıda bulunma zorunluluğu (duruma göre)
Açıklama: Silah kullanma yetkisi, son çare olarak ve orantılılık ilkesine uygun olarak kullanılmalıdır. Mümkünse, öncelikle uyarı yapılmalıdır.
