⚖️ Tenkis Davası İspat Yükümlülüğü Rehberi
Tenkis davası, miras bırakanın yasal sınırlar dışında yaptığı bağışların veya diğer karşılıksız kazandırmaların, yasal mirasçıların saklı paylarını ihlal etmesi durumunda açılan bir davadır. Bu davada, davacı ve davalının ispat yükümlülükleri büyük önem taşır.
- 📜 İspat Yükümlülüğünün Genel Esasları: Hukukumuzda genel kural, bir iddiada bulunanın iddiasını ispatla yükümlü olmasıdır. Tenkis davasında da bu genel kural geçerlidir.
- 🎯 Davacı Yönünden İspat Yükümlülüğü:
- 💰 Saklı Payın İhlal Edildiğini İspat: Davacı, öncelikle saklı payının ihlal edildiğini ispatlamakla yükümlüdür. Bu, miras bırakanın terekesinin değerinin tespiti ve yasal miras payının hesaplanmasıyla mümkündür.
- 🎁 Tenkise Tabi Tasarrufların Varlığını İspat: Davacı, miras bırakanın yaptığı ve tenkise tabi olan tasarrufların (bağışlar, karşılıksız kazandırmalar vb.) varlığını ve niteliğini ispatlamalıdır.
- 📊 Tenkis Oranını İspat: İhlalin boyutunu ve tenkis oranını belirlemek için gerekli delilleri sunmak davacının sorumluluğundadır.
- 🛡️ Davalının Savunması ve İspat Yükümlülüğü:
- 🤝 Tasarrufun Haklı Bir Nedene Dayandığını İspat: Davalı, tenkise tabi tasarrufun haklı bir nedene dayandığını (örneğin, ahlaki bir görevin yerine getirilmesi) veya yasal sınırlar içinde yapıldığını iddia edebilir. Bu durumda, bu iddiasını ispatlamakla yükümlüdür.
- ⏳ Zamanaşımı Def'ini İspat: Davalı, tenkis davasının zamanaşımına uğradığını iddia edebilir. Bu durumda, zamanaşımının başlangıç tarihini ve süresini ispatlamakla yükümlüdür.
- 📉 Terekenin Değerinin Daha Düşük Olduğunu İspat: Davalı, terekenin değerinin davacının iddia ettiğinden daha düşük olduğunu ispatlayarak tenkis talebini azaltmaya çalışabilir.
- 🔍 Deliller:
- 🧾 Tapu Kayıtları, Banka Hesapları, Senetler: Miras bırakanın yaptığı tasarrufları gösteren resmi belgeler.
- 📜 Miras Bırakanın Vasiyetnamesi: Vasiyetname, mirasın nasıl dağıtılacağını gösterir ve tenkis davasında önemli bir delildir.
- 🧑⚖️ Bilirkişi Raporları: Terekenin değerinin tespiti ve saklı payın hesaplanması için bilirkişi raporları alınabilir.
- Witness Tanık Beyanları: Tanıklar, miras bırakanın tasarrufları ve niyetleri hakkında bilgi verebilir.
📝 Önemli Notlar
- ⚖️ Hâkimin Takdir Yetkisi: Hâkim, sunulan delilleri değerlendirerek karar verir. Delillerin yeterli ve inandırıcı olması önemlidir.
- 🗓️ Zamanaşımı: Tenkis davası, mirasın açılmasından itibaren belirli bir süre içinde açılmalıdır. Aksi takdirde, zamanaşımı nedeniyle dava reddedilebilir.
- 🤝 Uzlaşma: Taraflar, dava sürecinde uzlaşarak da sorunu çözebilirler. Uzlaşma, her iki taraf için de daha hızlı ve ekonomik bir çözüm olabilir.
