🌍 Türkiye'nin Dış Ticareti
Türkiye'nin dış ticareti, diğer ülkelerle yaptığı alım satım işlerinin tümüdür. İhracat (dışsatım) ve ithalat (dışalım) olmak üzere iki ana bölümden oluşur. Dış ticaret, bir ülkenin ekonomik büyümesi için çok önemlidir.
💰 İhracat (Dışsatım)
İhracat, Türkiye'de üretilen ürünlerin diğer ülkelere satılmasıdır. İhracat gelirleri, ülke ekonomisine katkı sağlar.
- 🚗 Otomotiv: Türkiye, otomotiv sektöründe önemli bir ihracatçıdır.
- 👕 Tekstil: Türk tekstil ürünleri, dünya genelinde tercih edilmektedir.
- 🍎 Tarım Ürünleri: Fındık, kuru kayısı, incir gibi ürünler önemli ihraç kalemleridir.
📦 İthalat (Dışalım)
İthalat, diğer ülkelerde üretilen ürünlerin Türkiye'ye getirilmesidir. İthalat, ülke ihtiyaçlarının karşılanmasına yardımcı olur.
- ⛽ Enerji: Petrol ve doğalgaz gibi enerji kaynakları ithalatımızda önemli bir yer tutar.
- 📱 Elektronik: Cep telefonları, bilgisayarlar gibi elektronik ürünler ithal edilir.
- ⚙️ Makine: Sanayide kullanılan makinelerin birçoğu ithalat yoluyla temin edilir.
⚖️ Dış Ticaret Dengesi
Dış ticaret dengesi, ihracat ve ithalat arasındaki farktır. Eğer ihracat, ithalattan fazla ise dış ticaret fazlası, tersi durumda ise dış ticaret açığı oluşur.
- ➕ Dış Ticaret Fazlası: İhracat > İthalat
- ➖ Dış Ticaret Açığı: İthalat > İhracat
🎯 Dış Ticareti Etkileyen Faktörler
Türkiye'nin dış ticaretini etkileyen birçok faktör vardır.
- 🌍 Coğrafi Konum: Türkiye'nin stratejik konumu, ticaret yolları üzerinde bulunması avantaj sağlar.
- 🏭 Üretim Kapasitesi: Üretimdeki artış, ihracatı olumlu etkiler.
- 💰 Ekonomik Politikalar: Devletin uyguladığı ticaret politikaları, dış ticareti yönlendirir.
- 🤝 Uluslararası Anlaşmalar: Diğer ülkelerle yapılan ticaret anlaşmaları, ticareti kolaylaştırır.
🧩 Püf Noktaları
* Dış ticaret verileri, ülke ekonomisinin sağlığı hakkında önemli bilgiler verir.
* İhracatı artırmak, ekonomik büyümeyi destekler.
* İthalatta dışa bağımlılığı azaltmak, ülke ekonomisi için önemlidir.
* Dış ticaret politikaları, ülke çıkarlarını koruyacak şekilde belirlenmelidir.
🌍 AYT Coğrafya Ders Notları
Aşağıda, AYT Coğrafya sınavında dış ticaret konusunda karşılaşılabilecek bazı önemli noktalar bulunmaktadır.
🗺️ Bölgeler ve Dış Ticaret
Türkiye'nin farklı bölgeleri, farklı ürünlerde uzmanlaşmıştır ve bu durum dış ticarete yansır.
- 🍇 Ege Bölgesi: Tarım ürünleri (üzüm, zeytin, incir) ve turizm gelirleri önemlidir.
- 🏭 Marmara Bölgesi: Sanayi ürünleri ihracatı yoğundur.
- 🌾 Güneydoğu Anadolu Bölgesi: Tarım ürünleri (pamuk, buğday) ve tekstil ihracatı gelişmiştir.
📜 Önemli Anlaşmalar
Türkiye'nin taraf olduğu bazı önemli ticaret anlaşmaları bulunmaktadır.
- 🇪🇺 Avrupa Birliği Gümrük Birliği: Türkiye ile AB arasındaki ticareti kolaylaştırır.
- 🤝 Serbest Ticaret Anlaşmaları (STA): Birçok ülke ile STA'lar imzalanmıştır.
📊 Grafik Okuma
Dış ticaret ile ilgili grafikler ve tabloları yorumlama becerisi önemlidir.
- 📈 İhracat ve İthalat Grafikleri: Yıllara göre değişimleri gösterir.
- 🌍 Ülkelere Göre İhracat Dağılımı: Hangi ülkelere ne kadar ihracat yapıldığını gösterir.
