🩺 TUS İşyeri Hekimliği Soru Analizi: İSG Profesyonellerinin Sağlık Gözetimi ve Hukuki Sorumlulukları
İşyeri hekimliği, TUS sınavında giderek artan öneme sahip bir alan haline gelmektedir. İş sağlığı ve güvenliği (İSG) profesyonellerinin sağlık gözetimi ve hukuki sorumlulukları, sınavda sıklıkla karşılaşılan konular arasındadır. Bu analizde, bu konulara odaklanarak, TUS'a hazırlanan adaylara rehberlik etmeyi amaçlıyoruz.
🧑⚕️ Sağlık Gözetimi
Sağlık gözetimi, işyerinde çalışanların sağlığını korumak ve geliştirmek amacıyla yapılan düzenli ve sistematik faaliyetlerdir. İşyeri hekiminin temel görevlerinden biri olan sağlık gözetimi, çalışanların işe girişlerinden itibaren başlar ve çalışma süreleri boyunca devam eder.
- 🍎 İşe Giriş Muayenesi: Çalışanın işe uygun olup olmadığını belirlemek amacıyla yapılır. Bu muayenede, çalışanın genel sağlık durumu, mesleki özgeçmişi ve varsa mevcut rahatsızlıkları değerlendirilir.
- 🩺 Periyodik Muayeneler: Çalışanların belirli aralıklarla sağlık durumlarının değerlendirilmesidir. Periyodik muayenelerin sıklığı, işin tehlike sınıfına, çalışanın yaşına ve sağlık durumuna göre değişebilir. 6331 sayılı İSG Kanunu'na göre çok tehlikeli sınıftaki işyerlerinde çalışanların yılda en az bir kez periyodik muayeneleri yapılması zorunludur.
- 🚑 İşe Dönüş Muayenesi: Hastalık veya kaza sonucu işten uzak kalan çalışanların, işe geri dönüşlerinde yapılan muayenedir. Bu muayene ile çalışanın işe uygunluğu tekrar değerlendirilir ve gerekli önlemler alınır.
- 🧪 Risk Değerlendirmesi: Sağlık gözetimi faaliyetlerinin etkinliği, işyerindeki risklerin doğru bir şekilde değerlendirilmesine bağlıdır. Risk değerlendirmesi sonucunda belirlenen risklere yönelik sağlık gözetimi protokolleri oluşturulmalıdır.
- 📊 Biyolojik İzlem: Çalışanların maruz kaldığı kimyasal veya biyolojik etkenlerin vücuttaki düzeylerinin ölçülmesidir. Biyolojik izlem, özellikle toksik maddelere maruz kalan çalışanların sağlıklarının korunmasında önemli bir rol oynar.
⚖️ Hukuki Sorumluluklar
İşyeri hekimlerinin ve diğer İSG profesyonellerinin, görevlerini yerine getirirken hukuki sorumlulukları bulunmaktadır. Bu sorumluluklar, hem cezai hem de hukuki boyutları içerir.
- 📜 6331 Sayılı İSG Kanunu: İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili temel yasal düzenlemeleri içerir. Bu kanuna göre işverenler, çalışanların sağlığını ve güvenliğini korumakla yükümlüdür. İşyeri hekimleri de bu yükümlülüğün yerine getirilmesinde önemli bir rol oynar.
- 🚨 İş Kazası ve Meslek Hastalıkları: İş kazası veya meslek hastalığı sonucu oluşan zararlardan, işverenler ve kusurlu bulunan diğer kişiler sorumlu tutulabilir. İşyeri hekimleri, iş kazalarını ve meslek hastalıklarını önlemek için gerekli önlemleri almakla yükümlüdür.
- ✍️ Kayıt Tutma Yükümlülüğü: İşyeri hekimleri, yaptıkları muayeneleri, tetkikleri ve diğer sağlık gözetimi faaliyetlerini kayıt altına almak zorundadır. Bu kayıtlar, iş kazası veya meslek hastalığı durumlarında delil olarak kullanılabilir.
- 🔒 Gizlilik Yükümlülüğü: İşyeri hekimleri, çalışanların sağlık bilgileri ile ilgili gizliliği korumakla yükümlüdür. Bu bilgiler, çalışanın izni olmadan üçüncü kişilerle paylaşılamaz.
- 📢 Bildirim Yükümlülüğü: İşyeri hekimleri, tespit ettikleri meslek hastalıklarını ve iş kazalarını ilgili mercilere bildirmekle yükümlüdür. Bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmemesi, cezai sorumluluğa yol açabilir.
🧮 Örnek TUS Sorusu ve Çözümü (LaTeX ile)
Aşağıdaki örnek soru, işyeri hekimliği sınavında karşılaşabileceğiniz türden bir sorudur.
Soru: Bir fabrikada çalışan işçilerin maruz kaldığı gürültü düzeyi 8 saatlik zaman ağırlıklı ortalamada (TWA) 92 dBA olarak ölçülmüştür. Bu durumda, işveren aşağıdaki hangi önlemi almakla yükümlüdür?
a) Kişisel koruyucu donanım (KKD) sağlamak.
b) Gürültü ölçümlerini tekrarlamak.
c) Çalışanların maruziyetini 85 dBA'ya düşürmek için mühendislik kontrol önlemleri almak.
d) Çalışanlara işten ayrılma tazminatı ödemek.
e) Çalışanları zorunlu emekliliğe sevk etmek.
Çözüm:
İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği'ne göre, çalışanların maruz kaldığı gürültü düzeyi 85 dBA'yı aştığında, işveren mühendislik kontrol önlemleri alarak maruziyeti azaltmakla yükümlüdür. Bu nedenle doğru cevap
c) seçeneğidir. Diğer seçenekler uygun değildir çünkü KKD sağlamak tek başına yeterli değildir, gürültü ölçümleri zaten yapılmıştır ve işten ayrılma tazminatı veya zorunlu emeklilik gibi uygulamalar bu durumda geçerli değildir.
🎯 Sonuç
İşyeri hekimliği, TUS sınavında önemli bir yer tutmaktadır. Sağlık gözetimi ve hukuki sorumluluklar gibi konular, sınavda sıklıkla sorulan konular arasındadır. Bu nedenle, bu konulara iyi hazırlanmak, TUS'ta başarılı olmak için önemlidir. Bu analizde sunulan bilgiler ve örnek soru, TUS'a hazırlanan adaylara rehberlik etmeyi amaçlamaktadır. Başarılar dileriz!
