➕ TYT Doğal Sayılar: Temel Kavramlar
Doğal sayılar, hayatımızın her alanında karşımıza çıkan ve sayma işlemlerinde kullandığımız sayılardır. TYT sınavında da doğal sayılarla ilgili temel kavramları bilmek, birçok soruyu çözmenize yardımcı olacaktır.
- 🔢 Doğal Sayılar Kümesi: 0'dan başlayıp sonsuza kadar giden tam sayılardır. N = {0, 1, 2, 3, ...} şeklinde gösterilir.
- ➕ Rakam: Sayıları yazmak için kullandığımız sembollerdir. {0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9} olmak üzere 10 tane rakam vardır.
- 💯 Sayı: Rakamların bir araya gelmesiyle oluşan ifadedir. Örneğin, 25, 147, 2023 birer sayıdır.
- ➗ Basamak: Bir sayıyı oluşturan rakamların her birine basamak denir. Örneğin, 325 sayısında 3 (yüzler basamağı), 2 (onlar basamağı) ve 5 (birler basamağı) olmak üzere üç basamak vardır.
➕ Sayı Basamakları ve Değerleri
Bir sayıda rakamların bulunduğu yere göre değeri değişir. Bu değerlere basamak değeri ve sayı değeri denir.
- 🔢 Sayı Değeri: Bir rakamın kendi değeridir. Örneğin, 456 sayısındaki 5'in sayı değeri 5'tir.
- 💯 Basamak Değeri: Bir rakamın bulunduğu basamağa göre aldığı değerdir. Örneğin, 456 sayısındaki 4'ün basamak değeri 400, 5'in basamak değeri 50, 6'nın basamak değeri ise 6'dır.
➕ Tek ve Çift Doğal Sayılar
Doğal sayılar, tek ve çift olmak üzere iki gruba ayrılır.
- 🔢 Çift Sayılar: 2 ile tam bölünebilen sayılardır. 0, 2, 4, 6, 8, ... şeklinde devam eder. Genel olarak 2n şeklinde ifade edilir (n bir doğal sayı).
- 💯 Tek Sayılar: 2 ile bölündüğünde 1 kalanını veren sayılardır. 1, 3, 5, 7, 9, ... şeklinde devam eder. Genel olarak 2n+1 şeklinde ifade edilir (n bir doğal sayı).
➕ Doğal Sayılarla İşlemler
Doğal sayılarla dört temel işlem yapılır: toplama, çıkarma, çarpma ve bölme.
➕ Toplama İşlemi
İki veya daha fazla sayının bir araya getirilmesi işlemidir.
- ➕ Terimler: Toplanan sayılara terim denir.
- 💯 Toplam: Toplama işleminin sonucuna toplam denir.
- 🔢 Özellikler:
- 🍎 Değişme Özelliği: Terimlerin yeri değişse de sonuç değişmez. Örneğin, 3 + 5 = 5 + 3 = 8.
- 🍎 Birleşme Özelliği: Üç veya daha fazla terim toplanırken, herhangi iki terimin önce toplanması sonucu değiştirmez. Örneğin, (2 + 3) + 4 = 2 + (3 + 4) = 9.
- 🍎 Etkisiz Eleman (0): Bir sayı ile 0'ın toplamı sayının kendisine eşittir. Örneğin, 7 + 0 = 7.
➕ Çıkarma İşlemi
Bir sayıdan başka bir sayının eksiltilmesi işlemidir.
- ➖ Eksilen: Çıkarma işleminde baştaki sayıdır.
- 💯 Çıkan: Eksilenden çıkarılan sayıdır.
- 🔢 Fark: Çıkarma işleminin sonucuna fark denir.
➕ Çarpma İşlemi
Bir sayının kendisiyle tekrarlı toplamı işlemidir.
- ✖️ Çarpanlar: Çarpılan sayılara çarpan denir.
- 💯 Çarpım: Çarpma işleminin sonucuna çarpım denir.
- 🔢 Özellikler:
- 🍎 Değişme Özelliği: Çarpanların yeri değişse de sonuç değişmez. Örneğin, 4 x 6 = 6 x 4 = 24.
- 🍎 Birleşme Özelliği: Üç veya daha fazla çarpan çarpılırken, herhangi iki çarpanın önce çarpılması sonucu değiştirmez. Örneğin, (2 x 3) x 4 = 2 x (3 x 4) = 24.
- 🍎 Etkisiz Eleman (1): Bir sayı ile 1'in çarpımı sayının kendisine eşittir. Örneğin, 9 x 1 = 9.
- 🍎 Yutan Eleman (0): Bir sayı ile 0'ın çarpımı 0'dır. Örneğin, 5 x 0 = 0.
- 🍎 Dağılma Özelliği: Bir sayının bir toplama veya çıkarma işlemine dağılmasıdır. Örneğin, 2 x (3 + 4) = (2 x 3) + (2 x 4) = 14.
➕ Bölme İşlemi
Bir sayının başka bir sayıya kaç defa sığdığını bulma işlemidir.
- ➗ Bölünen: Bölme işleminde paylaştırılan sayıdır.
- 💯 Bölen: Bölme işleminde kaç parçaya ayrıldığını gösteren sayıdır.
- 🔢 Bölüm: Bölme işleminin sonucuna bölüm denir.
- 🍎 Kalan: Bölme işleminde artan sayıya kalan denir.
- ➕ İlişki: Bölünen = (Bölen x Bölüm) + Kalan
Bu temel kavramları ve işlemleri öğrenerek, TYT sınavında doğal sayılarla ilgili soruları kolaylıkla çözebilirsiniz. Başarılar!