TYT Kimya: Çözeltiler ve Çözünürlük Hesaplamaları Nasıl Yapılır? Formüller ve Taktikler

Question

Çözeltiler ve çözünürlük hesaplamaları çok formüllü. Hangi formülü nerede kullanacağımı karıştırıyorum. Bir de taktikleri olsa süper olurdu.

Answer 1

🧪 Çözeltiler: Her Yerde Karışımlar!

Çözeltiler, günlük hayatımızda sıkça karşılaştığımız homojen karışımlardır. Yani, bir madde başka bir madde içinde eşit olarak dağılmıştır. Örneğin, şekerli su bir çözeltidir. Şeker, suyun içinde çözünerek gözle göremediğimiz kadar küçük parçacıklar haline gelir.

• 💧 Çözücü: Genellikle miktarı daha fazla olan ve diğer maddeyi içinde çözen maddedir. Örneğin, şekerli suda su çözücüdür.
• 🍬 Çözünen: Çözücü içinde dağılan maddedir. Şekerli suda şeker çözünendir.

🌡️ Çözünürlük: Ne Kadar Çözünür?

Çözünürlük, belirli bir sıcaklıkta belirli miktarda çözücüde çözünebilen maksimum madde miktarıdır. Genellikle gram/litre (g/L) veya gram/100 mL (g/100 mL) olarak ifade edilir.

• 🔥 Sıcaklık: Genellikle sıcaklık arttıkça katıların ve sıvıların çözünürlüğü artar, gazların çözünürlüğü ise azalır.
• 🗜️ Basınç: Basınç, özellikle gazların çözünürlüğünü etkiler. Basınç arttıkça gazların çözünürlüğü artar.

🧮 Çözünürlük Hesaplamaları: Formüller ve Taktikler

Çözünürlük hesaplamaları yaparken oran orantı kullanmak işimizi kolaylaştırır. İşte bazı temel formüller ve taktikler:

⚖️ Oran Orantı ile Hesaplama

Eğer bir maddenin çözünürlüğü belirli bir sıcaklıkta verilmişse, farklı miktarlardaki çözücülerde ne kadar madde çözüneceğini oran orantı ile bulabiliriz.

Örnek: Tuzun çözünürlüğü 25°C'de 36 g/100 mL ise, 50 mL suda kaç gram tuz çözünebilir?

Çözüm:

$\frac{36 \text{ g tuz}}{100 \text{ mL su}} = \frac{x \text{ g tuz}}{50 \text{ mL su}}$

$x = \frac{36 \text{ g tuz} \times 50 \text{ mL su}}{100 \text{ mL su}} = 18 \text{ g tuz}$

Yani, 50 mL suda 18 gram tuz çözünebilir.

➕ Kütle Yüzdesi Hesaplama

Kütle yüzdesi, çözeltideki çözünen maddenin kütlesinin, toplam çözelti kütlesine oranının yüzde olarak ifadesidir.

Formül:

$\text{Kütle Yüzdesi} = \frac{\text{Çözünenin Kütlesi}}{\text{Çözeltinin Kütlesi}} \times 100$

Örnek: 20 gram şeker, 80 gram suda çözülerek bir çözelti hazırlanıyor. Bu çözeltinin kütle yüzdesi kaçtır?

Çözüm:

$\text{Çözeltinin Kütlesi} = 20 \text{ g şeker} + 80 \text{ g su} = 100 \text{ g}$

$\text{Kütle Yüzdesi} = \frac{20 \text{ g şeker}}{100 \text{ g çözelti}} \times 100 = 20%$

Yani, çözeltinin kütle yüzdesi %20'dir.

➗ Hacim Yüzdesi Hesaplama

Hacim yüzdesi, çözeltideki çözünen maddenin hacminin, toplam çözelti hacmine oranının yüzde olarak ifadesidir.

Formül:

$\text{Hacim Yüzdesi} = \frac{\text{Çözünenin Hacmi}}{\text{Çözeltinin Hacmi}} \times 100$

Örnek: 30 mL alkol, 70 mL su ile karıştırılarak bir çözelti hazırlanıyor. Bu çözeltinin hacim yüzdesi kaçtır?

Çözüm:

$\text{Çözeltinin Hacmi} = 30 \text{ mL alkol} + 70 \text{ mL su} = 100 \text{ mL}$

$\text{Hacim Yüzdesi} = \frac{30 \text{ mL alkol}}{100 \text{ mL çözelti}} \times 100 = 30%$

Yani, çözeltinin hacim yüzdesi %30'dur.

💡 Taktikler ve İpuçları

• ✅ Soruyu dikkatlice okuyun ve verilenleri not alın.
• ✅ Hangi formülü kullanmanız gerektiğini belirleyin.
• ✅ Birimleri kontrol edin ve gerekirse çevirin.
• ✅ Oran orantı kurarken doğru değerleri yerleştirdiğinizden emin olun.

Umarım bu bilgiler, TYT Kimya sınavında çözeltiler ve çözünürlük hesaplamaları konusunda size yardımcı olur! Başarılar!